Bruksizmli hastalarda temporomandibular eklem rahatsızlıklarının, algılanan stres ve oral alışkanlıkların değerlendirilmesi

Bruksizm, diş sıkma ve gıcırdatmanın birlikte veya ayrı ayrı görülebildiği; tekrarlayan çene ve kas hareketlerinden oluşan parafonksiyonel bir alışkanlıktır. Etiyolojisinde pek çok faktör rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı' na başvuran bruksizm hastalarında sosyodemografik özellikler, temporomandibular düzensizlik, bruksizm harici diğer parafonksiyonel alışkanlıklar ve emosyonel stres seviyesinin incelenmesidir. Çalışmaya gönüllü 100 bruksizm hastası ve 100 sağlıklı hasta dahil edilmiştir. Sosyodemografik özellikleri belirlemek için her iki gruba da kişisel bilgileri içeren anket, temporomandibular rahatsızlık düzeyini ölçmek için Fonseca anamnestik anketi, parafonksiyonel alışkanlıkların tesbiti için Oral Alışkanlıklar Anketi ve stres seviyesini ölçmek için Algılanan Stres Ölçeği soruları yöneltilmiştir. Verilerin analizi için Kolmogorov Smirnov, t testi ve Mann Whitney U testi kullanıldı. Sosyodemografik anket sonucu kadınlarda bruksizm oranının daha fazla olduğu görüldü. Bruksizm görülen hastalarda kontrol grubuna göre temporomandibular düzensizlik seviyesinin istatistiksel olarak anlamlı seviyede yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Bruksizm hastalarındaki çiğneme kası, eklem ve baş ağrısı görülme oranının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu görüldü. Bruksizm görülen hastalarda diğer oral alışkanlıkların görülme oranı kontrol grubuna göre daha yüksek olarak tespit edildi (p<0,001). En yaygın görülen oral alışkanlıkların sakız çiğneme ve tek taraflı yemek yeme olduğu görüldü. Algılanan stres seviyesinin bruksizm görülen hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı seviyede farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,001). Çalışma grubunda algılanan stres seviyesi ortalama skoru 65, sağlıklı hasta grubunda ise 10 olarak tespit edildi. Çalışma sonuçlarına göre bruksizmin multifaktöriyel bir etiyolojisi olduğu, psikolojik destek ve disiplinler arası bir tedavi planıyla bu parafonksiyonel alışkanlığın azaltılabileceği söylenebilir. Anahtar Kelimeler, Algılanan stres, bruksizm, oral alışkanlık, parafonksiyon, temporomandibular düzensizlik