Bursa koşullarında farklı ekim zamanı ve bitki sıklıklarının ayçiçeğinin (Helianthus annuus L.) verim, verim unsurları ve kalitesi üzerine etkileri

Bu araĢtırma, Bursa koĢullarında ayçiçeğinin verim, verim unsurları ve kalitesi üzerine ekim zamanı, bitki sıklığı ve çeĢitlerin etkilerini belirlemek amacıyla 2019 yılı üretim sezonunda yürütülmüĢtür. AraĢtırma Tesadüf Bloklarında Bölünen BölünmüĢ Parseller Deneme Deseninde üç tekerrürlü olarak yürütülmüĢtür. Denemede, ana parsellere ekim zamanları (erken ve geç ekim), alt parsellere üç yağlık hibrit ayçiçeği çeĢidi (LG 5582, P64LL62 ve ES Bella) ve altın altı parsellere ise üç ekim sıklığı (70 x 20 cm, 70 x 30 cm ve 70 x 40 cm) yerleĢtirilmiĢtir. ÇalıĢmada, bitki boyu, tabla çapı, sap çapı, bin tane ağırlığı, tane verimi, ham yağ oranı ve ham yağ verimi özellikleri incelenmiĢtir. AraĢtırma sonuçlarına göre, geç ekime göre erken ekimden daha yüksek bitki boyu, tabla çapı, sap çapı, bin tane ağırlığı, tane verimi, ham yağ oranı ve ham yağ verimi elde edilmiĢtir. Geç ekimde 308 kg/da olan tane verimi erken ekimde % 20,3'lük bir artıĢla 371 kg/da'a yükselmiĢtir. Yağ verimi ise geç ekimde 153 kg/da iken, erken ekimde yaklaĢık olarak % 26,6 oranında artarak 193 kg/da'a yükselmiĢtir. AraĢtırmada 20 ve 30 cm'lik sıra üzeri mesafelerin 40 cm'lik sıra üzeri mesafeye göre yani, 7143 bitki/da ve 4762 bitki/da bitki yoğunluklarının 3571 bitki/da bitki yoğunluğuna göre tane veriminde % 12,2 ve ham yağ veriminde ise % 13,6 oranında artıĢ sağladığı belirlenmiĢtir. Sonuç olarak, Bursa ekolojik koĢullarında ayçiçeğinden yüksek tane ve yağ verimi elde edebilmek için erken ekimin (Nisan ayı baĢı) ve 70 x 20 cm ekim sıklığı (7143 bitki/da bitki yoğunluğu) veya 70 x 30 cm ekim sıklığı (4762 bitki/da bitki yoğunluğu) önerilebilir.