Büyük ölçekli tarım işletmelerinin sosyo-ekonomik yapısı ve finans kaynakları

Adana İline bağlı Ceyhan, Yumurtalık ve Karataş İlçelerinde tarımsal faaliyetlerine devam eden büyük ölçekli tarım işletmelerinin sosyo- ekonomik yapılarını ve finansal kaynaklarını ortaya koymak amacıyla yürütülen bu araştırmada 90 tarımsal işletme ile yüzyüze bireysel görüşmeler yapılmıştır. 2021 yılını kapsayan alan araştırması sonuçlarına göre üreticilerin ortalama işledikleri arazi miktarı 719 da olup; ağırlıklı olarak mısır ürününü yetiştirdikleri saptanmıştır. Türkiye'de genel olarak yüksek olan mülk arazi işleme eğilimi, araştırma alanındaki işletmeler için sözkonusu olmayıp, mülk, kira, hazine arazisi ve ortak payı sırasıyla %.50,9, %22,9, % 15,4 ve %10,9 olarak bulunmuştur. İşletme sahiplerinin, yine Türkiye'de yaygın olarak ilkokul ve orta eğitim düzeyinde yoğunlaşan eğitim seviyelerinin, araştırma alanında oldukça yüksek olduğu belirlenmiştir. Görüşülen işletme sahiplerinin kredi tercihlerinde ilk sırayı Kamu bankaları ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin aldığı ve işletmelerin çoğunlukla kullandıkları kredilerde öteleme veya ödeyememe gibi durumların olmadığı saptanmıştır. İşletmeler tarımsal gelirlerinin çoğunu yaklaşık %51-70 kısmını tarımsal faaliyet masraflarına harcamakla birlikte, ürün desenlerini çeşitlendirmek, yüksek teknolojiye sahip modern ekipmanlar kullanmak, hem zaman hem de emek tasarrufu sağlayarak yüksek rekolteye sahip verim elde etmeyi amaçlamaktadırlar. Araştırma sonucunda yapılabilecek temel öneriler ise maliyetlerin kontrolü ve azaltılması için toplu alımlar, iklim değişikliği ile ilgili çiftçilerin bilinçlendirilmesi ve modern sulama yöntemlerinin kullanımı, ürün yelpazelerinin çeşitlendirilmesi ve tarım sigortalarının yaygınlaştırılması şeklinde özetlenebilir. Anahtar Kelimeler: Büyük Ölçekli Tarım İşletmeleri, Tarımsal Finans Kaynakları, Tarım Kredileri, Adana.