Buzağı bronkopnömonilerinde histopatolojik ve immunohistokimyasal incelemeler (ınfectious bovine rhinotracheitis, parainfluenza type-3, bovine respiratory syncytial virus)

Buzağıların solunum sistemi hastalıklarında viral etiyolojiye dayalı salgınlar, dünyanın birçok bölgesinde ve ülkemizde, özellikle sekonder enfeksiyonlar nedeniyle büyük ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Anabilim Dalımıza getirilen çeşitli tip buzağı pnömonilerinde viral etkenlerin varlığından sıklıkla şüphe edilmiş ancak tam olarak ortaya konulamamıştır. Sunulan çalışma ile arşiv bloklarından seçilen, 48 adet (10-90 gün yaşlı) buzağıya ait akciğer dokularında immunohistokimyasal metot ile üç viral etkenin varlığının araştırılması planlandı. Bu amaçla adhezivli lamlara alınan parafin kesitleri Avidin-Biotin Peroksidaz Kompleks (ABC) metoduna uygun olarak, fare monoklonal anti- IBRV, anti-PIV-3 ve anti-BRSV (LifeSpan Biosciences, Inc. LS-C56537) antikorları ile işaretlenerek pozitiflikleri araştırıldı. Bunlardan 34/48 (% 70,83) olguda virus pozitif, 14/48 (% 29,17) olguda virus negatif olarak tesbit edildi. BRSV pozitiflik 22/48 (% 45,83), IBR 16/48 (% 33,33), PI-3 11/48 (% 22,90) oranında tespit edildi. BRSV+IBR sekiz olguda (8/22), IBR+PI-3 bir olguda (1/22) birlikte bulundu. Her üç virusda da pozitif boyanmaların çoğunluğu bronş- ve bronşiol epitellerinde saptandı. Daha az olarak sırası ile alveol epitelleri, alveoler makrofajlar ve dev hücrelerinde tespit edildi. Virus pozitif preparatlarda (+/++ veya +/+++) genellikle interalveoler septumda kalınlaşma, bronşiol epitelinde hiperplazi, dejenerasyon ve deskuamasyon, peribronşioler mononüklear hücre infiltrasyonları ve alveoler makrofajların sayısında artış ve çok çekirdekli dev hücreleri görüldü. Histopatolojik incelemeleri sonucunda pnömoniler; akut kataral bronkopnömoni (n:17/48), fibrinli bronkopnömoni (n:10/48), interstisyel pnömoni (n:23/48), aspirasyon pnömonisi (n:5/48) olarak dört ana grupta sınıflandırıldı. Birçok olguda 2 tip pnömoni birlikte belirlendi. Özellikle IP'li pnömoni ile birlikte AK ve ASP pnömonilerinde saptanan virus pozitif boyanmalar görüldü. Nitekim bakterilerin sorumlu tutulduğu FP veya AK pnömoni tiplerinde antijen pozitifliliğinin saptanmış olması, primer viral etiyolojinin varlığını teyit etmesi açısından önemli bulunmuştur. Bu sonuçlar, bölgemizde yoğun antibiyotik kullanımına rağmen önlenemeyen pnömonili buzağı ölümlerinin etiyolojisi ve patogenezisi hakkında bilgi vermekte, hastalıkla mücadelede antibiyotik tedavisinden ziyade, öncelikli olarak koruma kontrol önlemlerinin ve aşılamaların önemini ortaya koymaktadır.