Buzağı ishallerinde escherichia coli, crytosporidium ve giardia yaygınlığı

ÖZET Buzağı ishallerinde Escherichia coli, Cryptosporidium ve Giardia yaygınlığı Ülkemizde sığır yetiĢtiriciliğinin en büyük sorunlarından biri buzağı ishalleridir. Her yıl buzağı ishallerine bağlı birçok ölüm ve ekonomik kayıp söz konusudur. Özellikle E.coli ishalleri ciddi ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Bunun yanı sıra gözden kaçan Cryptosporidium ve Giardia tedavi masraflarını arttırmakta hatta geç kalan olgularda buzağıların ölümüne yol açmaktadır. Bu çalıĢmamızda Afyon Kocatepe Üniversitesi Veteriner Sağlık Uygulama ve AraĢtırma merkezine tedavi için getirilen buzağılarda yukarıda bahsi geçen 3 etkenin yaygınlığını tespit etmeye çalıĢtık. Son dönemlerde önemi gittikçe artan immunokromatografik hızlı test kitleri ve asit-fast boyama yöntemi ile gelen buzağılardan E.coli, Cryptosporidium ve Giardia etkenlerini tespit etmeye çalıĢtık. Afyon ve çevre illerden, Afyon Kocatepe Üniversitesi Veteriner Sağlık Uygulama ve AraĢtırma merkezine tedaviye getirilen ve ishal tespit edilen 101 adet buzağıda yapılan çalıĢmada buzağıların 17‟sinde herhangi bir enteropatojene rastlanılmamıĢtır. Geri kalan 84 buzağıdan 65‟inde tek enteropatojen, 19‟unda ise birden fazla enteropatojen tespit edilmiĢtir. Tek enteropatojenin bulunduğu 65 buzağının; 12‟sinde E.coli K99, 20‟sinde Cryptosporidium, 2‟sinde giardia ve 31‟inde diğer (rota-corona) enteropatojenler tespit edildi. Ġki enteropatojenin olduğu 19 buzağının; 9‟unda Cryptosporidium+rota, 2‟sinde Cryptosporidium+corona, 1‟inde giardia+Coronavirus ve 7‟sinde diğer etkenler (rota+corona) tespit edildi. Yapılan çalıĢmalarla bu etkenlerin sahada sıklığı tespit edilerek gerekli bilgilendirmeler yapılıp, kontrol programları oluĢturularak ekonomik olarak verdiği zarar en alt seviyeye indirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Buzağı ishali, E.coli, yaygınlık