Büzüşen şehir kavramı: Türkiye örneği

Canlı organizma olarak kabul edilen illerin, büzüşmesi küreselleşen dünyanın bazı yörelerinde ortaya çıkan bir olgudur. İnsanların öncelikleri para kazanmak ve hayatını idam ettirmek iken genellikle aniden çıkan ekonomik krizleri özümseyemeyen illerden göç etmeleri normal karşılanmalıdır. Sanayisizleşme ve küreselleşme etkisiyle büyük iller daha kaliteli, daha rekabet edilebilir, daha iyi yaşam standartları için planlanırken, bunlarla rekabet edemeyen tek sektöre bağımlı illerin nüfusları azalmakta ve büzüşmektedir. Şehirler kriz anında eski haline dönmek için birçok politika uygulamakta ve projeler yapmaktadır. Bu tez kapsamında önce,dünyadan büzüşen il örnekleri olan Detroit, Leipzig, Halle, Makiivka gibi örnekler incelenerek büzüşme nedenleri ve büzüşmeye karşı geliştirilen politikalar araştırılmıştır. Daha sonrasında Türkiye'de büzüşme sürecine giren iller ve büzüşme dinamikleri araştırılmıştır. Bunun sonucunda Ağrı, Ardahan, Çorum, Erzurum, Kars, Muş, Tokat, Tunceli, Yozgat ve Zonguldak illerinin, 2013-2020 yılları arasında nüfusları azaldığı için büzüşmekte oldukları belirlenmiştir. Yapılan korelasyon ve regresyon analizi sonuçlarına göre; Türkiye'de 2013 - 2020 nüfus artış hızı kümülatif,2013-2017 İRE sıralaması değişimi yüzde, 2013 -2019 kişi başı GSYH değişim %,2013 - 2020 istihdam oranı değişimi, 2013 -2020 kümülatif net göç hızı, 65+ yaş dağılımı değişkenlerinin 2013-2020 değişiminde büzüşmeye yol açan etmenleri temsil ettikleri belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler; küreselleşme, sanayisizleşme, nüfusun azalması, kentsel büzüşme, Türkiye