Caferiliğin (İmamiyye'nin)Anadolu'ya girişi

Hz. Peygamber diineminde aralarmda ihtilaf olmayan Miisliimanlar, O'nun vefatmdan kIsa bir siire sonra aynhklara dii~mii~lerdir. Halife se~imi, Hz. Peygamberin vasiyeti, Fedek Arazisi bu aynhk sorunlannm ba~mda gelmi~tir. Halifeler diineminde ise aynhklar iyice artml~, Halife Hz. Omer, Hz. Osman ve Hz. Ali, Miisliimanlar tarafmdan ~ehit edilmi~lerdir. Hatta Hz. Ali'nin hildfeti diineminde binlerce Miisliiman'm kamnm aktlgl sava~lar olmu~tur. Bu iktidar hlrsl, Hz. Muhammed'in torunlarmdan Hz. Hiiseyin 'in Kerbela'da ~ehit edilmesine sebep olmu~tur. Bu olay, Hz. Ali diineminde kendilerini "~ia" olarak aYlran grubun slmrlanm kesinle~tinnesine yol a~ml~tIr. ~ia, bu ~ekilde aynldIktan sonra genel anlamda hildfeti elinde bnlunduran iktidarla muhalefet halinde olmu~ ve en sonunda FatImi Devleti'ni kurarak, kendi halifelerini belirlemi~lerdir. Kendi arasmda bir~ok kola ayrilan ~ia, devletler kurarak yaYlhnaya ba~laml~tIr. Bu yayIlI~, yeni Miisliiman olan Orta Asya'ya da sl~raml~ ve bazl ~ii iigretiler, 0 biilgedeki eski inan~larla kayna~lp yeni bir islam sentezi olu~tnrmu~tur. Orta Asya'daki Tiirk boylan, Mogollann istilasl yiiziinden Anadolu'ya dogru gii~e ba~laymca; digerleri gibi bu inan~ta olanlannda Anadolu'ya gii~ etmelerine yol a~ml~tIr. i~te tezimizin adml olu~turan "Caferiligin (imamiyye'nin) Anadolu'ya Giri~i"nin temeli bu olaya dayanmaktadlr. Biz burada Baba ilyas, ~eyh Bedreddin isyanlarmdaki "Mehdi" ~eklinde ortaya ~lkI~l; Bekta~ilerdeki, Anadolu Alevilerindeki ve Safevilerdeki ~iiIige benzer inan~lan ara~tIrdIl<. Orta~ag tarihi slmrlan i~erisinde olmasa da Safevileri, ~ah ismail diinemiyle birlikte inceledik. Ancak giiriilen ~u ki; Orta~ag Anadolu'sunda bugiinkii anlamlyla ~iiIil< mevcut degildir. Ozetle Orta~ag Anadolu'sunda, ~iilik degil bazl ~ii inan~larm varhgl siiz konusudur ve tez kapsammda incelenen konular iizerinde tek etkenin de ~iilil< olmadlgl hususuna dil