Çağdaş Çin sanatında gelenek ve yenilik ilişkisi

İnsanın hayata tutunduğu andan itibaren, onunla birlikte yol alan sanat toplumsal süreçlerden etkilenerek dönemsel değişimler yaşamıştır. Dünya sanat tarihine baktığımızda ise bu dönüşümler Batı merkezi odağında kayıt altına alınmış ve sanatın serüveni Batı odaklı aktarılmıştır. Dünyaya bütüncül bir yaklaşımla baktığımızda ise insan yaşamının Doğu'da, Batı'ya göre farklı bir seyrinin olduğu gözlemlenmektedir. Yönetim biçimlerinden, insanın yaşamda kalma çözümlerine kadar değişiklikler gösteren Doğu'ya ve Batı hattında, sanatın da farklı yollar izlediği kuşkusuz bir gerçektir. Buradan hareketle ortaya çıkan Batı sanatı ve Doğu'ya sanatı sürecinin incelenmesi, insanlığın en eski uygarlığı olması anlamıyla Çin'in merkeze alınması kaçınılmaz bir seçim olmuştur. Batı'da gerçekleşen Modern dönem, Postmodern dönem ve çağdaş sanatlar anlamıyla kavramsal sanatın günceli koruduğu yerde, Çin'de sanatın süreci nasıl olmuştur sorusu, dünya sanat tarihi açısından önemlidir. Çin'in önceleri feodel yönetim biçimiyle yönetilmesi ve sonrasında komünizme geçilmesi, Kültür Devrimi süreci, nüfusun ve kültürün çok olması, inanç biçimlerinin yoğunluğu ve ticari anlamda geçmişten günümüze önemli bir merkez olması, zanaatın önemi, felsefenin ve kaligrafinin her şeyden üstün olması gerçekleri, Çin'de sanatın gelişim ve dönüşümünde büyük rol oynamıştır. Tüm bu koşullar birlikte değerlendirildiğinde Çin'de sanatın gelişebilmek için verimli bir alanda olduğu tespit edilmiştir. Geleneksel Çin Sanatı'nın serpildiği dönemleri anlamak, onun dayanak noktalarını, tekniğini, felsefesini, döneminin yaşayış biçimini ve bilimsel gelişmelerini takip etmekten geçmektedir. Bu bağlamda, araştırmanın birinci bölümünde; Çin tarihinin başlangıç noktası, Çin Halk Cumhuriyeti dönemi, Geleneksel Çin Sanatı ve yerleşmiş klasik Çin sanatı incelenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşu ile Kültür Devrimi arasındaki süreç, Çin'de benimsenmiş Toplumcu Gerçekçi Sanat Anlayışını kapsamaktadır. Zanaat anlayışı ise takvim resimler ve afişler üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırmanın II. ve III. Bölümünde Kültür Devrimi ve günümüz Bağımsız Çağdaş Çin Sanatı'nın gelişimi ele alınmıştır. Özellikle 20. yüzyıl ile birlikte Batı'dan gelen sanat anlayışının Çin'de büyük bir merak konusu olduğu, birçok Avangart grup ve Dada bakış açısını benimseyen gruplar arasında yaygınlık kazanmıştır. Çin Avangardı içerisinde yer alan 85 Yeni Dalga Hareketi, Kuzey Sanat Grubu, Xiamen Dada grubu ortaya çıkmış ve hemen ardından China/Avant-Garde Sergisi ile Çin'de köklenen Çağdaş Sanat, kendi varlığını ilan etmiştir. Grup kurucuları ve üyeleri içerisinde yer alan Çinli sanatçılar, bireysel olarak da kavramsal çalışmalara imza atmışlardır. Ortaya çıkan bu eserler incelendiğinde, Çinli sanatçıların Postmodernizmi kendi kültürlerini geleneksel Çin sanatına kanalize ettikleri ve böylece Bağımsız Çağdaş Çin Sanatı'nın kurucu figürleri oldukları tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Çağdaş Sanat, Çin Avangardı, Çin Sanatı, Çin Zanaatı, Dada Akımı, Kültür Devrimi.