Çağdaş Türk resminde sürrealizm ve arı imgesi

Sürrealizm, sanat üretimlerinin psikolojik açıdan incelenmesiyle ve Sigmund Freud'un psikanaliz kuramından yararlanarak ortaya çıkmıştır. Avrupa'da, Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arasında çıkan ve birçok sanat dalını etkileyen Sürrealizm akımı, Türk resminde 1950'den itibaren görülmeye başlamıştır. Çalışmada, Cumhuriyet dönemi ile günümüz arasında Türk resminde sürrealist etkiler incelenmiş bu üslupta eser veren seçilmiş sanatçılar ve eserleri örnekler verilmiştir. Bu dönemde soyut temalar ön plana çıkmış ve bireysel ifadeye daha çok yer verilmeye başlanmıştır. Batı sanatındaki akımların etkili olduğu dönemlerde olmasa bile 1950 ve 1960'lı yıllardan itibaren Türk resim sanatında sürreal etkiler görülmeye başlanmıştır. Çalışmanın uygulamalar kısmında kuvvetli bir anlatım gücüne sahip olan arı imgesi tercih edilmiştir. Arı imgesinin, tarihte belli başlı mitolojik metinlerde ve arkeolojide ele geçen buluntularda bereket, temizlik-saflık, çalışkanlık gibi simgesel anlatımlarıyla karşılaşılmıştır. Arı imgeli resimleri de konuya dâhil edip arıların hayatta kalma içgüdülerini, insanlara benzeyen karakteristik yapılarından ilham alarak düşsel bir ifadeyle aktarılmıştır. Çalışma, Türk sürreal resim sanatının gelişim sürecini inceleyerek günümüzdeki durumu hakkında bilgi vermeyi ve arı imgesinin sembolik ve estetik potansiyelini kullanarak sürrealist yaklaşımla sanatsal uygulamalar yapmayı amaçlamıştır. Anahtar Sözcükler: Sürrealizm, Çağdaş Türk Resmi, Gerçeküstü, Arı İmgesi, Resim Sanatı.