Cahiliye şairlerinden Teebbeta Şerran'ın el-Mufaddaliyye'sinin sarf ve nahiv açısından incelenmesi

Bu tez el-Mufaddal ed-Dabbî'nin şiir seçkileri olarak bilinen El-Mufaddaliyât kitabının ilk kasidesinde yer alan nahiv ve sarf meselelerinin analizini ve incelenmesini konu almaktadır. Bu kaside, Cahiliye dönemi şiirinin önemli şairlerinden ve en ünlü eşkiyalarından biri olan Teebbeta Şerran'a aittir. Çalışmada, bu kasidede yer alan bazı nahiv ve sarf konuları incelenmiştir. Bu konular hakkında öncelikle birtakım açıklayıcı bilgiler verildikten sonra Teebbeta Şerran'ın beyitlerinde nasıl kullanıldıkları tespit edilmiştir. Beyitlerdeki istişhad yönleri açıklanmış ve dilbilgisi âlimlerinin görüşlerini aktarılmıştır. Araştırma, bir giriş, iki bölüm ve bir sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş, araştırmanın önemi, amaçları, zorlukları, el-Mufaddaliyat ve onun derleyicisi hakkında bilgiler ile önceki çalışmaları ele almaktadır. Ayrıca, şair Teebbeta Şerran'ın biyografisini de içermektedir. Birinci bölümde, kasidede yer alan en önemli nahiv yapıları ve meseleleri analiz edilmiş, tartışılmış ve incelenmiştir. Bu incelemeler sırasında, dilbilgisi âlimlerinin görüşleri izlenerek güvenilir kaynaklara başvurulmuştur. Burada ele alınan meselelerden bazıları altı özel isim (esma-i sitte), nasih harfler, türetilmiş isimlerin işlevleri, hal (durum zarfı), istisnai leysedir. İkinci bölümde Teebbeta Şerran'ın beyitlerinde yer alan önemli sarf meseleleri incelenmiş, açıklamalar yapılmıştır. Bu bölümde kullanılan bilgiler, güvenilir sarf kitapları ve kaynaklarına dayanmaktadır. Ele alınan meselelerden bazıları üç harfli kök fiillerin ve ziyade fiillerin mastarları, ism-i fail, mübalağa kalıpları, sıfat-ı müşebbehe, illetli fiillerdir.