Çalışan kadınların iş yaşam dengeleri ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada, kadın çalışanların iş yaşam dengesi ile yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. İş yaşam dengesi, bireyin iş ve özel yaşamını uyumlu şekilde sürdürebilme kapasitesini; yaşam doyumu ise bireyin genel mutluluk ve iyi oluş halini yansıtan öznel bir değerlendirme süreci olarak ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli illerinde farklı sektörlerde görev yapan beyaz yaka kadın çalışanlar oluşturmaktadır. Veriler, İş Yaşam Dengesi Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği aracılığıyla toplanmış; analizlerde ANOVA, t-testi, korelasyon ve regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, kadın çalışanların iş yaşam dengesi düzeyleri arttıkça yaşam doyumlarının da anlamlı şekilde yükseldiğini ortaya koymuştur. Özellikle işin yaşama olumlu etkisi ve yaşamın işe olumlu etkisi alt boyutlarının, yaşam doyumunun güçlü yordayıcıları olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık, işin yaşama olumsuz etkisi ve yaşamın işe olumsuz etkisi boyutlarının yaşam doyumu üzerinde anlamlı bir etki yaratmadığı görülmüştür. İş yaşam dengesi ve yaşam doyumu düzeyleri; yaş, çocuk sahibi olma, görev pozisyonu, maaş düzeyi, yaşanılan şehir, çalışma süresi, çalışma şekli ve ulaşım gibi çeşitli demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermektedir. Özellikle çocuk sahibi kadınların hem iş yaşam dengesi hem de yaşam doyumu düzeylerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Yönetici pozisyonundaki kadınların ise bu alanlarda daha yüksek düzeyde puanlara sahip olduğu görülmüştür. Medeni durum ve eğitim düzeyi değişkenlerinin ise iş yaşam dengesi ve yaşam doyumu üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, kadın çalışanların yaşam doyumlarının artırılmasında iş yaşam dengesi önemli bir belirleyici olarak öne çıkmaktadır. Bu doğrultuda, esnek çalışma modelleri, aile dostu uygulamalar ve örgütsel destek mekanizmaları gibi iş politikalarının, kadınların iş ve özel yaşamlarını daha sağlıklı bir şekilde dengelemelerine katkı sağlayarak yaşam doyumlarını olumlu yönde etkileyebileceği düşünülmektedir.