Çalışanların çevre uygulamalarına algısı: Bir kamu kurumu örneği

Sürdürülebilirlik kavramı, doğal kaynak tüketimi ve çevresel kirliliğin azaltılmasını hedefleyen; insan davranışlarına sorumluluk yükleyen bir felsefeye dayanmaktadır. Doğanın korunması yalnızca kaynak yönetimini değil, diğer canlıların yaşam hakkını da gözeten sürdürülebilir bir davranış biçimini gerekli kılmaktadır. 21. yüzyılda çevresel yönetim politikaları kurumsallaşmış; Birleşmiş Milletler'in Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri doğrultusunda kamu ve özel sektörde çevreye duyarlı uygulamalar teşvik edilmiştir. Bireysel düzeyde bu sürece katkı sağlayan kavramlardan biri "Çevresel Örgütsel Vatandaşlık Davranışı''dır. Çalışanların gönüllülük esasına dayalı çevreci tutum ve davranışları, kurumların çevresel performansına olumlu katkılar sunmaktadır. Ancak bireylerin kişisel çevre bilinci düzeyleri, bu gönüllü davranışların sergilenmesinde belirleyici rol oynayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik yaklaşımı çerçevesinde kamu kurumlarında çalışan bireylerin tüketici olarak çevre bilinci düzeyleri ile örgütsel çevreci vatandaşlık davranışlarını ölçmek; Bursa Adliyesi örneğinde çalışanların çevresel sorunlara yönelik bireysel tutumlar ve bu tutumların örgütsel çevreci vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek, ayrıca demografik değişkenlerle bu tutum ve davranışlar arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla oluşturulan hipotezleri analiz etmektir. Araştırma, Bursa Adliyesi'nde görev yapan 350 gönüllü çalışanın katılımıyla yürütülmüştür. Veri toplamak amacıyla Tüketici Çevre Bilinci Ölçeği ile Çevresel Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada Doğrulayıcı Faktör Analizi, T testleri ve Korelasyon analizleri yapılmıştır. Faktör Analizi sonucunda Tüketici Çevre Bilinci Ölçeğinde 4 boyut, Çevresel Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeğinde, asıl testten farklı olarak "Kendine ve İş Arkadaşına Yönelik" ile "Örgüte Yönelik" olmak üzere 2 boyut elde edilmiştir. Fark analiz testlerinde genel olarak istatistiki farklar gözlemlenmez iken kadın katılımcılar lehine Tüketici Çevre Bilinci Ölçeğinde istatistiki farklılık olduğu tespit edilmiştir. T testi sonucunda yaş ve deneyim değişkenlerinde Çevresel Örgütsel Vatandaşlık Davranışı ölçeğinde istatistiki farklılık tespit edilmiştir. Korelasyon analizinde ölçek boyutları arasında genel olarak orta düzeyde pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Çevre bilinci arttıkça çevreci örgütsel davranışların da arttığı görülmüştür.