Çalışma yeterliliği, iş tatmini ve görev performansı ilişkisini belirlemeye yönelik bir araştırma

Çalışanların fizyolojik, psikolojik ve zihinsel sağlıklarının yaptıkları işin gereklerini yerine getirmeye uygunluk düzeyi iş yaşamını etkileyen önemli bir durumdur. Bu durum çalışma yeterliliği olarak kavramsallaştırılmış ve uluslararası yazında yer edinmiştir. Ancak, ulusal yazın bu konuda oldukça kısıtlı kalmıştır. Araştırmada, çalışma yeterliliğinin kavramsal temelleri incelenmiş ve ilgili kavramın ölçme aracı olan çalışma yeterliliği endeksi Türkçeye uyarlanmıştır. Ayrıca, araştırma kapsamında kullanılan görev performansı ölçeği de yine Türkçeye uyarlanmıştır. Düzey belirleyici bir yapıda olan çalışma yeterliliği endeksi sayesinde tespit edilen çalışma yeterliliği; düşük, orta, iyi ve mükemmel şeklinde düzeylere ayrılabilmektedir. Diğer yandan, yansıtıcı yapıda olan iş tatmini ve görev performansı ölçekleri tek boyutlu yapılardan oluşmaktadır. Bu kapsamda, çalışma yeterliliği düzeyleri ile iş tatmini ve görev performansı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bununla birlikte, çalışma yeterliliğinin iş tatmini ve görev performansı üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri belirlenmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama modeli ile desenlenmiştir. 2018 yılı Kasım ayında kolayda örnekleme yöntemi ve kesitsel zamanlı, yüz yüze anket tekniği ile veri toplanmıştır. Araştırmanın örneklemi, Osmaniye Valiliği'ne bağlı olarak il merkezinde hizmet veren kurumlarda çalışan 555 kişiden oluşmaktadır. Ayrıca doğrudan ve dolaylı etki analizleri, kısmî en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi ile 5000 türev örneklem oluşturularak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, çalışma yeterliliği düzeylerinin gelişim göstermesi ile iş tatmini ve görev performansının artması aynı yönde ilişkilidir. Diğer yandan, çalışma yeterliliği, iş tatminini ve görev performansını doğrudan tahmin etmede olumlu yönde katkı yapmaktadır. Ayrıca çalışma yeterliliği, iş tatmini aracılığıyla görev performansını dolaylı olarak tahmin etmede olumlu yönde katkı yapmaktadır. Bu çalışmayla ilk defa belirlenen bu aracılık etkisi, ulusal ve uluslararası yazına katkısı bakımından araştırmanın önemli bir bulgusudur. Çalışmanın kuramsal katkısı tartışılmış, iş yaşamındaki uygulayıcılara ve gelecekte yapılacak araştırmalara önerilerde bulunulmuştur.