Cambridge Üniversitesi kütüphanesi or. 1913 numarada bulunan lugaz mecmuası (çeviriyazım - inceleme)

Lugaz, klasik Türk edebiyatında hem söz oyunlarına hem de zihinsel çözümleme becerisine dayanan özel bir türdür. Türk edebiyatında birçok şair tarafından kaleme alınmıştır. Bu durum lugazın şairlerce beğenildiğini ve tercih edildiğini göstermektedir. Çalışmamıza konu edindiğimiz mecmua da 17 ve 18. yüzyıllarda yaşamış şairlerin lugazlarının toplandığı, içeriği zengin bir eserdir. Bu çalışma, Cambridge Üniversitesi Kütüphanesi Or. 1913 numarada kayıtlı lugaz mecmuasının çeviriyazımını ve incelemesini konu edinmektedir. Mecmuanın 1b - 59a varakları arasında yer alan 252 lugaz, transkripsiyon alfabesiyle okunmuş; metin şekil, dil, imlâ ve muhteva özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Ayrıca mecmuadaki lugazlar, benzer çalışmalardaki lugazlar ile karşılaştırılarak dilsel ve şekilsel farklılıkları tespit edilmiştir. İnceleme sonucunda bu mecmuanın, klasik Türk edebiyatında lugaz türünün 17 ve 18. yüzyıllardaki işlevselliğini, gündelik hayatla ilişkisini ve söz oyunlarına dayalı şiir anlayışını göstermesi bakımından önemli veriler sunduğu görülmüştür. Bu çalışma, yalnızca bir metnin gün yüzüne çıkarılması bakımından değil, aynı zamanda 17 ve 18. yüzyıl Osmanlı şiirinde nesne kültürü, toplumsal hayat ve edebî hüner arasındaki ilişkinin görülmesi bakımından da önem taşımaktadır. Çalışmanın, bu sahadaki araştırmalara katkı sağlaması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Divan Şiiri, Mecmua, Lugaz, Bilmece.