Carry trade yatırım stratejisi ve belirleyicileri: Türkiye örneği

Düşük faiz oranına sahip ülkeden borç alarak, faiz oranlarının yüksek olduğu ülkelerde ödünç vermek suretiyle getiri elde etmek şeklinde tanımlanan carry trade stratejisi, hızla gelişen döviz piyasalarının etkisiyle son yıllarda oldukça önemli konuma gelmiştir. Gelişmiş ülke piyasaları, güçlü ekonomik ve finansal yapıları ile birlikte yatırımcılara düşük riskle yatırım yapma imkânı sunmaktadır. Riskin düşük olduğu bu ülke piyasaları için getiri oranları da düşük seviyelerdedir. Söz konusu ülkelerde yerleşik yatırımcılar gelişmiş piyasalara kıyasla daha yüksek getiri imkânı sunan gelişmekte olan ülke piyasalarına yatırım yapmaya yönelmektedirler. Bu kapsamda, carry trade ülkeler arasındaki faiz oranı farklılıklarından kazanç elde etmeye dayanan yeni bir yatırım stratejisi olarak öne çıkmaktadır. Carry trade yatırım stratejisi, kapsanmamış faiz oranı parite koşulunun geçerli olmaması durumunda kârlı hale gelmektedir. Kapsanmamış faiz oranı paritesine (UIP) göre ülkeler arasında oluşan faiz oranı farklılıkları sayesinde elde edilecek kazançlar, yatırım yapılan para biriminde oluşacak değer kaybı ile dengelenecektir. Teoride öngörülenin aksine, uygulamada yüksek faiz oranına sahip para birimi değer kaybetmekten ziyade değer kazanabilmektedir. Bu çalışmada Türkiye için 2005:09 ve 2018:08 döneminde ABD doları bazında gerçekleşen carry trade işlem hacmi ve belirleyicileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Analizin gerçekleştirildiği dönemde; nominal döviz kuru, faiz oranı farklılıkları, volatilite endeksi (VIX) ve hisse senedi endekslerinden (BIST-100, S&P-500) carry trade işlem hacmine doğru güçlü nedensellik ilişkileri tespit edilmiştir.