Türk işaret dilinde edicili geçişli-edicisiz geçişsiz değişimi ve karmaşık tümcelerde dil edinim yaşının etkileri

Bu çalışmanın amacı Türk İşaret Dili'nde geçişli-geçişsiz değişkenliğinin biçimsözdizimsel olarak nasıl ifade edildiğini betimlemek ve hem edicili geçişli hem edicisiz geçişsiz tümcelerde gözlemlenen sıralı eylem yapılarının üretimi üzerinden olası edinim yaşı etkilerini tartışmaktır. Tartışmanın kapsamı geçişli-geçişsiz değişkenliği sergileyen eylemlerin ve bu eylemlerle sıklıkla gözlemlenen edicili geçişli ve edicisiz geçişsiz sıralı eylem yapılarının tümce(cik) yapılarının belirlenmesini de içermektedir. Bulgular, bir resim anlatma görevi, bir resim ve tümce eşleştirme görevi ve bir dilbilgisel-kabuledilebilirlik puanlama görevinden elde edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre (i) Türk İşaret Dilinde geçişli-geçişsiz değişkenliği hem biçimbilimsel olarak örtük hem de farklı sınıflayıcı el şekilleriyle biçimbilimsel olarak açık bir şekilde işaretlenebilmektedir. Bu durum aynı görüngünün sergilendiği işaret ve konuşma dillerindeki örüntülerle benzerlik taşır, ancak; Türk İşaret Dilinden elde edilen bulgular Benedicto ve Brentari'nin (2004) sınıflayıcı el şekilleri ve geçişlilik arasında doğrudan bağlantı kuran açıklamasına karşıt veri niteliği taşımaktadır. Ek olarak, elde edilen bulgular (ii) hem edicili geçişli hem de edicisiz geçişsiz tümcelerin olay yapısı bakımından karmaşık olduğunu, (iii) sıralı eylem yapılarının aynı tümce sınırları içinde olduğunu, (iv) geçişli-geçişsiz değişkenliğinin biçimbilimsel olarak işaretlenme yolları konusunda dil edinim yaşının bir etkisinin olmadığını, ancak (v) erken dil edinim grubunun sıralı eylem yapıları üretmeye daha eğilimi olduğunu göstermiştir.