Sağlık kurumları açısından Türkiye'deki ölüm nedenleri: Epidemiyolojik inceleme

Türkiye'de ölüm nedenleri, ölümlerin derlenmesi sürecinde 1931'den günümüze değin oldukça uzun tarihsel bir geçmişe sahiptir. Bu süreç boyunca başvurulan çeşitli çabalara rağmen, kapsamlı ve nitelikli bir sistem ancak 2009 yılından sonra Sağlık Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) arasında yapılan işbirliği sonucunda kurulabilmiştir. Sistem -2013 yılında Merkezi Nüfus İdaresi Sisteminin (MERNİS) sürece entegre edilmesiyle - Ölüm Bildirim Sistemi (ÖBS) olarak adlandırılan elektronik ve dinamik bir sisteme dönüştürülmüştür. Bu çalışmada, Türkiye'de 2009 yılına kadar ölüm nedenlerinin tarihsel arka planı Dünyada ve Türkiye'de epidemiyolojik ve demografik geçiş öyküsü eşliğinde gözden geçirilmiş ve 2009'dan sonra Türkiye'de ölüm nedenleriyle ilgili yeni sistem ölüm bildirimden sorumlu sağlık kurumları açısından incelenmiştir. Bunu yapmak için, cinsiyet, yaş, daimi ikametgâh ve ölen kişinin ölüm nedeni gibi temel özellikler, ölüm olayını bildiren kurumlara göre analiz edilmiştir. Ayrıca, ölüm nedenlerine göre hastalık analizlerinde bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan hastalıkları ayırt eden epidemiyolojik perspektif benimsenmiştir. Gelişmekte olan sağlık sistemlerinin etkisi ve dünyadaki ortalama yaşam beklentisinin iyileşmesiyle birlikte, bulaşıcı hastalıkların azalan etkisiyle ve yaşlanma olgusuyla karşı karşıya kalıyoruz. Benzer bir şekilde, Türkiye'de ölümlere neden olan hastalıklar, 2000'li yıllara kadar bulaşıcı olmayan formlara doğru evrilmiştir. Ancak, son dönemlerde Türkiye'nin epidemiyolojik geçişi incelendiğinde, bulaşıcı hastalıkların yeni ortaya çıkan etkilerine rastlanmıştır. Özellikle, özel hastaneler ve üniversite hastaneleri, diğerlerine kıyasla bulaşıcı hastalıkları bildirme konusunda ön plandadır. Bulaşıcı hastalıkların özellikle çocuk ve kadınlardaki etkisi daha belirgindir. Ayrıca, son dönemde coğrafyamızda yaşanan göç hareketlerinin de etkisiyle özellikle sınıra yakın doğu bölgelerimizde bulaşıcı hastalıkların daha büyük risk oluşturduğu değerlendirilmektedir.