Celayirliler kabile devlet

ÖZET DOKTORA TEZİ CELAYİRLİLER Bülent YILMAZ Prof. Dr. Enver KONUKÇU Yıl:2002 Sayfa:457 Jüri: Prof. Dr. Enver KONUKÇU Çalışma konumuz, miladi VI-VII. asırlarda çok sayada şubeye bölünmüş bir hakte Moğ olistan'ın doğusunda, Onon ve K erulen Nehri kıyılan ile Baykal GSM arasında kalan bölgelerde dağınık ve göçebe bir halde yaşayan, 603/1206 tarihinden itibaren Cengiz Han'ın emri altına giren ve Ok önce onun büyük bîr imparatorluk kurmasında, daha sonra da 1253 yılında Hülegü Han ile birlikte Batı Asya'ya göç ederek İlhanlılar Devleti'nin kurulmasından yıkılmasına Kadarki süreçte önemli roller oynayan, İlhanlıların yummasından sonra ise onların mirasçısı olarak topraklan üzerinde yem bir devlet kurarak başta İran olmak üzere, Anadolu'nun bir kısmı, Azerbaycan ve Gürcistan ile bugünkü Irak ve Ermenistan coğrafyalarında yaklaşık bir asır hüküm süren Celayir Kabilesi ve Devleti'nin tarihidir. Ç alışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Celayir kabilesinin devlet oluncaya kadar geçirdiği süreç, bu kabileden yetişen önemli şahsiyetler ve bu şahsiyetlerin Moğol İmparatorluğu ile İlhanlılar Devleti içinde oynadıkları roller anlatılmıştır. İkinci bölüm, Ebu Said Bahadır Ha n devrinden itibaren İlhanlılar Devleti içinde önemli fol oynayan ve daha sonra 740/1339-1340 yılında bağımsız Celayiroğulları Devleti'nin temelini atan Büyük. Şeyh Hasan 'dan başlayarak 836/1432-1433 yılında son Celayirli sultanı Sultan Hüseyin. b. Alaüddevle'nin öldürülmesi ile resmen yıkılan Celayirli Devleti'nin yaklaşık bir asırlık siyasi tarihine ayrılmıştır. Üçüncü bölümde ise Celayirli Devleti'ndeki saray, devlet teşkilatı, ordu ve onların hüküm sürdüğü dönem ve coğrafyadaki kültür ve medeniyet konuklama yer verilmiştir. Günümüze kadar Türkiye'de ve Avrupa'da, İlhanlı ve Timurlu Devletleri arasında, sözü edilen coğrafyalarda hüküm süren Celayirliler Devlti' nin tarihi hakkında kaydadeğer bir çalışma yapılmamış, İran'da yapılan tek bir çalışma ise çoğu yerde eksik kalmış ya da eserin yazarının franklık ve Şiilik taassubunda kalması nedeniyle bilimsel araştırma metotlarından uzaklaşılmıştır. İlim dünyasına sunulan bu eserle Türk tarihinin detaylarıyla açıklığa kavuşturulmamış olan bahsekonu bir asırlık diliminin ortaya konulması amaçlanmıştır.