Çeliklerin ark kaynağında ön tavlama sıcaklığının ITAB mikroyapısı ve sertliğine etkilerinin araştırılması

ÇELİKLERİN ARK KAYNAĞINDA ÖNTAVLAMA SICAKLIĞININ ITAB MİKROYAPISI VE SERTLİĞİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI (Yüksek Lisans Tezi) Mürsel Osman MOR GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEMMUZ 2001 ANKARA ÖZET Bu çalışmada %0,20, %0,42 ve %0,84 karbonlu yapı çeliklerinin kaynağında ön tavlamanın mikroyapı ve sertlik üzerindeki etkileri incelenmiştir. 200x80x10 mm boyutlarındaki numuneler oda sıcaklığında ve 100 °C, 200 °C ve 350 °C öntav sıcaklıklarında manuel ark ve MAG kaynak yöntemiyle kaynatılmıştır. Manuel ark kaynak işleminde rutil ve bazik elektrotlar kullanılırken MAG kaynağında- SG2 kaynak teli kullanılmıştır. Kaynatılan numunelerin mikroyapıları incelenerek fotoğraflanmış ve sertlikleri ölçülmüştür. %0.20 karbonlu malzemede öntavlamanın ITAB sertliğine herhangi bir etkisi olmazken, %0.42 karbonlu malzemede 1 00 C öntavlama işleminden sonraki öntavlamalarla yapılan kaynak işlemlerinden sonra ITAB sertliğinin 350 VSD altına indiği gözlemlenmiştir. %0.84 C'lu çelikte öntavlama, sertliğin kritik sertlik değeri olan 350 VSD altına düşürememiştir. Artan karbon oranı ile birlikte ITAB'da çatlaklar gözlemlenmiştir. Uygulanan öntavlama işlemleriyle kaynak bölgesinde oluşan çatlaklarda azalma tespit edilmiştir. Bazik elektrotlarla yapılan kaynaklarda kaynak bölgesinin sertliğidiğer elektrot ve kaynak yöntemleriyle yapılan kaynak bölgesi sertliğine göre daha düşük değerlerde olduğu belirlenmiştir. Tüm kaynak numunelerinin mikroyapı incelemelerinde öntavlama sıcaklığı arttıkça malzemenin tane boyutları önemli ölçüde küçülmüş buna karşılık ITAB'nin genişlediği gözlenmiştir. Bilim kodu : 225.04.01 Anahtar kelimeler : Ark Kaynağı-Ön Tav Sıcaklığı Sayfa adedi : 102 Tez Yöneticisi : Yrd.Doç.Dr. Behçet GÜLENÇ