Ceratonia siliqua L. ve Olea europaea L.'nın zamana bağlı toprak solunumu ve karbon mineralizasyonları

Çukurova Üniversitesi Kampüsü'nde doğal olarak yetişen Olea europaea L. (Zeytin) ve Ceratonia siliqua L. (Keçiboynuzu) ağaçlarından 3 dönem (Kasım 2013, Şubat ve Mayıs 2014) toprak, yaprak ve ölüörtüleri alınarak karbon, azot ve fosfor içerikleri, toprakların amonyum ve nitrat miktarları belirlenmiştir. Ayrıca toprakların karbon mineralizasyonları laboratuvarda 28°C'de 30 gün, arazide toprak solunumları da 1 yıl boyunca her ay soda lime ile saptanmıştır. Ağaçların taçları altındaki toprak sıcaklıkları, atmosferik nem ve CO 2 konsantrasyonları ölçülmüştür. Toprakların karbon ve fosfor içerikleri her 3 aylık dönem genelde zeytinde keçiboynuzuna göre daha yüksek iken azot içerikleri birbirlerine yakın bulunmuştur. Yaprak karbon içerikleri her iki bitkide mevsime bağlı azalırken azot içerikleri genelde artmıştır. Karbon miktarları arasındaki fark anlamsız iken azot miktarları arasındaki fark anlamlıdır (P < 0,05). Her bitkinin karbon mineralizasyonları her dönem birbirine benzer olup aralarındaki fark anlamsızdır. Ancak zeytin topraklarındaki mineralleşme oranı keçiboynuzundan daha düşük olup aralarındaki fark anlamsızdır (P > 0,05).Toprak solunumları her iki bitkide kış aylarında düşük iken yaz aylarında artmış olup hem toprak ve yüzey sıcaklıkları, hem de CO2 konsantrasyonlarıyla önemli ve pozitif bir korelasyon (P = 0,000), atmosfer nemi ile ise önemsiz ve negatif bir korelasyon belirlenmiştir. Bu ve benzeri çalışmalar özellikle küresel ısınmayı tetiklediği öne sürülen CO2 emisyonları konusunda daha doğru bilgiler vererek uzun soluklu öngörüler yapılmasına ve ekosistem modelleri oluşturulmasına imkan verebilecektir.