Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin profesyonel değerlerinin bakım davranışlarına etkisi: Zonguldak il'i örneği

Araştırma, cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin profesyonel değerlerinin bakım davranışlarına etkisini değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırmanın örneklemini Zonguldak İl'inde bulunan hastanelerin cerrahi birimlerinde çalışan 245 hemşire oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği (HPDÖ) ve Bakım Davranışları Ölçeği-24 (BDÖ-24) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı testler kullanılmıştır. Araştırmada, hemşirelerin yaş ortalaması 33.63±7.53 olup, %82.9' u kadın ve %68.6'sı evli, %68.2'si lisans mezunu ve %47.8' inin meslekte çalışma yılı 11 ve üzerindedir. Hemşirelerin %71.4'ü klinik hemşiresi, %9.8'i ameliyathane hemşiresi, %13.5'i yoğun bakım hemşiresi olarak çalışmaktadır. Hemşirelerin %56.3'ü bilimsel kongreye katılmamış olup %64.9' u mesleki bir derneğe üye değildir. Profesyonel değerler ile ilgili eğitim almış hemşirelerin oranı %55.1, etik deontoloji ile ilgili eğitim almış olanların ise %57.1'dir. Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin HPDÖ toplam puan ortalaması 118.26±21.10, ölçeğin alt boyutları ortalaması; insan onuru 42.24±7.91, sorumluluk 26.03±5.21, harekete geçme 18.81±3.91, güvenlik 15.67±2.84, otonomi 15.49±3.10 olarak bulunmuştur. Hemşirelerin, BDÖ-24 toplam puan ortalaması 5.25±0.66, alt boyut ortalamaları; güvence 5.21±0.72, saygılı olma 5.21±0.73, bilgi beceri 5.50±0.63 ve bağlılık 5.13±0.73'dür. Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin HPDÖ ile BDÖ-24 puan ortalamaları arasında zayıf, pozitif yönde, anlamlı bir ilişki mevcuttur. Araştırma, cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin profesyonel değerleri ve bakım davranışları algısının yüksek olduğunu ve profesyonel değerlerin bakım davranışlarını olumlu etkilediğini göstermiştir. Bu sonuç doğrultusunda, cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin profesyonel değerlerinin geliştirilmesi ve bakım davranışlarını içselleştirmesi için kişisel ve yönetimsel faaliyetlerin gerçekleştirilmesi önerilebilir. ANAHTAR KELİMELER: Cerrahi hemşireliği, bakım davranışları, profesyonel değerler