Cerrahi ya da transkateter yol ile ASD kapatma yapılan hastaların postoperatif dönemde ritimlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Atriyal septal defekt (ASD), sık görülen konjenital bir kalp hastalığıdır. Çocukluk döneminde çoğunlukla asemptomatik olmakla birlikte ilerleyen yaşlarda farklı klinik tablolarla ortaya çıkabilmektedir. Küçük (<4mm) ASD'lerin 2-3 yaş civarında kendi kendine kapanması beklenebilir. Daha büyük ASD'ler cerrahi ya da transkateter yol ile kapatılabilir. Bu çalışmada ASD'leri cerrahi ya da transkateter yöntemle kapatılan olguların postoperatif EKG'lerinin analizleri yapılmış, ritm bozuklukları açısından değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yapılan bu çalışmaya 18 yaş altında olan, Ekim 1992 – Aralık 2018 tarihleri arasında çocuk kardiyoloji bölümüne başvuran ve yapılan ekokardiyografisinde ASD saptanıp kapatılmasına karar verilen ve cerrahi ya da transkateter yol ile kapatma işlemi yapılan olgular alındı. Verileri yeterli olan 140 olgunun (Ocak 2008 - Aralık 2018) başvuru anındaki demografik verileri, şikayetleri, fizik muayene bulguları kayıt edildi. Ayrıca ASD kapatılma prosedürü öncesi ve sonrasındaki ekokardiyografi ve elektrokardiyografi kayıtlarının analizi yapıldı. Bulgular hem cerrahi ya da transkateter kapatılma yapılan gruplar arasında hem de işlem öncesi ve sonrası şeklinde karşılaştırıldı. Aritmi gelişimi açısından risk faktörleri belirlendi. Kapatma sonrasında komplikasyonlar, serviste ve yoğun bakımda yatış süresi ve mekanik ventilasyon süreleri karşılaştırıldı. Bulgular: Cerrahi kapatma yapılan olguların 49'u (%59,8) transkateter kapatma yapılan olguların 30'u (%51,7) kızdı (p=0,34). Cerrahi grubunda yaş medyanı 58,31 (9,9-196,5) ay; kateter grubunda 90,95 (42,5-204,7) ay olarak hesaplandı (p<0,05). Olguların vücut ağırlıkları z-skoru cerrahi grubu ortalaması -0,69 ±1,1 SDS ve kateter grubunda -0,2 ±1,09 SDS olarak hesaplandı (p<0,05). Olguların vücut ağırlığı –z skoru ve ASD çapı arasında zayıf negatif korelasyon saptandı (R=-0,276, p<0,05). Olguların %95'inin asemptomatik olduğu %86'sında üfürüm duyulduğu görüldü. ASD boyutları milimetre olarak değerlendirildiğinde cerrahi grubunda medyan 14,5 mm (4-35) iken transkateter grubunda medyan 9,5 mm (4-20) olarak saptandı (p<0,05). Her iki grupta da ASD'lerin büyük çoğunluğu sekundum tip ASD idi. İşlem öncesinde cerrahi grupta daha sık olmak üzere pulmoner stenoz, triküspid yetmezlik ve pulmoner hipertansiyon saptandı (p<0,05). İşlem öncesinde iki grup arasında konvansiyonel ekokardiyografi parametreleri (EF, FS, morfoloji) ve EKG parametreleri (ritim, aks derecesi, aks yönü, kalp hızı, PR-QRS-QTc süreleri ve dal bloğu) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. İşlem sonrasında bu parametrelerden sadece dal bloğu ve aritmi sıklığı cerrahi grubunda istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek saptandı (p<0,05). Cerrahi grubunda 2 olguda geçici, 4 olguda kalıcı aritmi geliştiği görüldü. Aritmi gelişimi açısından risk faktörleri (cinsiyet, ameliyat yaşı, ASD çapı, PR, QRS, dal bloğu varlığı) değerlendirildiğinde işlem öncesi PR mesafesi uzunluğu (>172msn) rölatif risk 54,0 (%95 CI:3,25-897,01 p<0,05), ASD çapı (>11mm) rölatif risk 15,87 (%95 CI:0,92-272,64 p=0,05) ve QRS (>86msn) rölatif risk 11,25 (%95 CI:0,64-196,83 p=0,09) olarak bulundu. Olgularda komplikasyon gelişme sıklığı (cerrahi: %15,8; transkateter: %1,7) ve hastanede yatış süresi (medyan yatış süresi: cerrahi: 8 gün; transkateter: 3 gün) cerrahi grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0,05). Sonuçlar: Cerrahi ya da transkateter kapatma geçiren olguların postoperatif dönemde yapılan EKG analizinde PR, QRS, QTC, aks derecesi açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Cerrahi grubunda komplikasyon görülmesi, yatış süresi ve aritmi gelişmesinin daha sık olduğu görüldü. İleri ameliyat yaşı, işlem öncesi QRS ve PR mesafesinin uzun olması, ASD çapı aritmi açısından rölatif riski yüksek bulundu. Bu parametrelerden sadece PR mesafesi uzunluğunun istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde aritmi gelişme riskini arttırdığı saptandı.