Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yerleşkesi'nin gelişimi ve içindeki tarihi yapılar

Bu çalışma kapsamında, İstanbul'da bulunan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yerleşkesi'nin gelişimi mimari açıdan ele alınmıştır. Dört bölümden oluşan tezin ilk bölümünü amaç, kapsam ve yöntem oluşturmaktadır. İkinci bölümde yerleşke henüz kurulmadan önce bölgenin geçirdiği, Bizans ve Osmanlı Dönemleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde yerleşke sınırları içinde bulunan mevcut ya da yok olmuş tarihi yapılar görsel ve yazılı belgeler ve alan araştırmaları doğrultusunda ele alınmıştır. 1893 yılından itibaren genişleyen yerleşke sınırları etrafındaki mahalleleri de içine almıştır. Mahallelere ait konut dokusu yok olurken, cami, mescit, çeşmelerden bazıları sınırlar içinde kalarak varlığını sürdürmüştür. Sınırlar içinde kalan bu anıtsal yapılar tek tek tespit edilip çevresi ile ilişkileri bağlamında incelenmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde yerleşkeye ait yapılar incelenmiştir. 1893 yılında gerçekleşen kolera salgını sonucunda, bölgede bulunan Takiyüddin Paşa Konağı'nın geçici hastaneye dönüştürülmesi yerleşke için bir başlangıç teşkil etmektedir. 20. Yüzyıl başında geçici hastanelerin daimi hastanelere dönüştürülmesiyle, Takiyüddin Paşa Konağı'nda kurulan geçici hastane, belediye hastanesi olarak hizmet vermeye başlar. Zaman içinde, hasta sayısının artması nedeniyle ortaya çıkan daha fazla alan ihtiyacı sonucunda eklenen yeni yapılarla yerleşke sınırları batı ve güney yönünde genişleyerek, günümüzdeki sınırlarına ulaşır. Bu süreçte inşa edilen yapılar, Takiyüddin Paşa Konağı'ndan başlanarak tek tek mimari açıdan ele alınmıştır. Yerleşkeye ve yapılara ait orijinal çizimlere ulaşılmış; eski ve yeni fotoğraflar, çizimler, haritalar günümüzdeki durumlarıyla karşılaştırılarak ele alınmıştır. Tezin sonuç bölümünde yerleşkenin gelişim sürecinde yıkılan, eklenen yapılar saptanarak yerleşkenin hastane tarihi ve mimarlık tarihi açısından önemi vurgulanmaya çalışılmıştır.