Cevdet Kudret Solok ve Ferit Edgü'nün romanlarının ideal öğretmen kavramı çerçevesinde incelenmesi

Bu çalışmada, öğretmenlik yapmış olan Cevdet Kudret Solok (Sınıf Arkadaşları, Havada Bulut Yok, Karıncayı Tanırsınız) ve Ferit Edgü'nün (Kimse, Hakkâri'de Bir Mevsim / O) romanlarındaki öğretmen kahramanların özellikleri, ideal öğretmen kavramı açısından nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılarak incelenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri dikkate alınarak yapılan betimsel analiz sonucunda, öğretmenlerin mesleki yeterlikleri ve yetersizlikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada ideal öğretmen özellikleri, öğretmen tipleri, öğrenci profilleri, dönemin eğitim anlayışı ve sorunlarına dair tespitler yapılmıştır. Araştırmanın dokümanları ve kapsamı belirlenirken alanyazında hakkında en az araştırma yapılan yazarların eserlerinin kullanılmasına dikkat edilmiştir. Öğretmen kavramının eğitimci yazarlar tarafından nasıl ele alındığı ve okura ne şekilde sunulduğu seçilen eserler aracılığıyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, romanlardaki öğretmenlerin öğretmenlik mesleğini en çok tutum ve değerler açısından ihlal ettikleri; mesleki açıdan yetersiz oldukları belirlenmiştir. Mesleki açıdan yetersiz olan romanlardaki bu öğretmenlerin ideal öğretmen özellikleri taşıyabilmesi için ise yazarlar iki farklı öğretmen tipini okurlarına sunmak istemişlerdir. Ayrıca mesleki yetersizliğine ulaşılan öğretmenlerin sırasıyla mesleki beceri ve mesleki bilgi alanlarını da ihlal ettikleri belirlenmiştir. Bunun yanında romanlarda, ideal öğretmenlerin ise mesleki bilgi, mesleki beceri ve tutum-değerler olmak üzere üç yeterlik alanında bazı özellikleri taşıdığı tespit edilmiştir. Yine romanlarda otoriter, kalıplayıcı, serbest, pasif, belirsiz ve demokratik öğretmen tiplerine yer verilmiştir. Özellikle demokratik öğretmen tipi ile ideal öğretmenliğin hem mesleki hem de kişilik özellikleri somutlaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Cevdet Kudret Solok, Ferit Edgü, öğretmen, ideal öğretmen, roman.