Çevik üretimin sürdürülebilirlik performansına etkisinde ürün ve süreç inovasyonunun aracılık rolü: Türkiye hazır giyim sektörü üzerine bir araştırma

Son yıllarda meydana gelen teknolojik gelişmeler ve artan rekabet müşteri tercih ve beklentilerini etkilemiştir. Müşteriler her geçen gün daha fazlasını daha hızlı ve daha az maliyetle istemektedir. Bu durum özellikle hazır giyim gibi moda ağırlıklı ürün üreten sektörlerde kendini göstermektedir. Ürünlerin yaşam süreleri kısalmış ve talep kararsızlaşmıştır. Bunun sonucu olarak yeni süreçler kullanarak yeni ürünlerini müşteriye daha hızlı teslim edebilen firmalar rekabet avantajı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı hazır giyim sektöründe çevik üretimin sürdürülebilirlik performansına etkisinde ürün inovasyonu ve süreç inovasyonunun aracılık etkisini analiz etmektir. Bu doğrultuda çalışmanın alt amacı sürdürülebilirliğin sağlanmasında çeviklik ve inovasyonun önemini ortaya koymaktır. Bu amaçla araştırmanın hipotezleri geliştirilmiş ve araştırma modeli oluşturulmuştur. Bu amaçla öncelikle, araştırma modelinde yer alan sürdürülebilirlik performansını ölçebilmek amacıyla ekonomik, çevresel ve sosyal göstergelerden oluşan bir doğrulayıcı faktör analizi modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen modelleri analiz edebilmek amacıyla literatür yardımıyla bir anket oluşturulmuştur. Oluşturulan anket Türkiye'de faaliyet gösteren 125 hazır giyim firma yöneticisine uygulanmıştır. Elde edilen veriler Partial Least Squares Yapısal Eşitlik Modeli ile analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler neticesinde öncelikle sürdürülebilirliğin ekonomik çevresel ve sosyal göstergeler kullanılarak analiz edilmesinin istatistiksel açıdan bir engel oluşturmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında çevik üretimin sürdürülebilirlik performansına etkisinde ürün ve süreç inovasyonunun ayrı ayrı ve bir arada aracılık etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre çevik stratejiler hazır giyim firmalarının sürdürülebilirlik performanslarını artırmaktadır. Çevik stratejilerine inovatif üretim süreçleri yardımıyla inovatif ürünler üretme yeteneğini entegre edebilen firmalarda söz konusu artış daha fazla gerçekleşmektedir.