Çevre hakkının ihlali olarak iklim krizi: Türkiye'nin iklim krizine yönelik çevre politikalarının analizi

Günümüzde dünyayı tehdit eden küresel sorunlardan biri şüphesiz iklim değişikliğidir. İklim, yeryüzünün oluşumundan itibaren dinamik bir süreç içinde birçok kez değişiklik göstermiştir. 18. yüzyılın ortalarından itibaren insan faaliyetleri iklim üzerinde etkili olmaya başlamıştır. 20. yüzyıldan itibaren insan etkisinin artmasıyla iklim değişikliği, yıkıcı ve geri dönülemez sonuçlar doğurarak ekolojik bir kriz boyutuna ulaşmıştır. Bu ekolojik kriz, çevreyi ve insanları ciddi şekilde tehdit ederek temel insan haklarının kullanımı ve gerçekleşmesi açısından yaygın bir tehlike oluşturmaktadır. Söz konusu varoluşsal tehdidin çözümü, kuşkusuz hak temelli bir yönetim yaklaşımının benimsenmesini gerektirmektedir. İklim krizinin etkilerinin önlenmesi ve iklim değişikliğinin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla gerekli önlemlerin alınması fikri, 1970'lerde öne sürülmüş ve bu çabalar günümüze kadar devam etmiştir. Türkiye, topraklarının büyük bir kısmının Akdeniz iklim kuşağında yer alması, karmaşık iklim yapısı, geç sanayileşmesi ve küreselleşmesi gibi özellikleri nedeniyle iklim krizine karşı oldukça kırılgan bir konumdadır. Bu nedenlerle Türkiye, iklim krizine yönelik yürütülen küresel çalışmalara, sürecin en başından itibaren bazı çekinceleri olmasına rağmen dahil olmuştur. Bu çalışmada, iklim değişikliği çevre hakkının ihlali olarak ele alınacak ve Türkiye'nin ulusal politika belgeleri incelenecektir. Bu çerçevede çalışmanın amacı, Türkiye'nin politika belgelerinin iklim krizinin insan haklarının kullanımı ve gerçekleşmesi üzerindeki olumsuz etkilerini önlemedeki rolü ve işlevinin analiz edilmesidir. Ayrıca, ulusal iklim rejiminin bir parçası olan temel politika belgelerinin hak temelli yönetim anlayışının gereklerini içerip içermediği araştırılacaktır.