Çevre okuryazarlığının farklı ülkelerin fen programlarında karşılaştırmalı incelenmesi

Çevre, canlı ve cansız varlıkların bir arada bulunduğu ve karşılıklı olarak etkileşime girdikleri ortamdır ve aralarında bir denge mevcuttur. Mevcut dengenin bilinçsiz tüketim gibi insan faaliyetleri sebebiyle bozulmasıyla çevre sorunları meydana gelmektedir. Çevre sorunlarının küresel çapta olmasından dolayı önlenmesi tüm dünya ülkelerinin sorumluluğundadır. Çevre sorunlarının önüne geçebilmek için ise çevre eğitimi gereklidir. Çevre eğitimine verilen önemin anlaşılması adına öğretim programlarının analiz edilmesi faydalı olmaktadır. Araştırmada Türkiye, Kanada (Ontario Eyaleti), Avustralya, ABD (Massachusetts Eyaleti) ve İngiltere ilköğretim fen bilimleri öğretim programlarında yer alan kazanımların-alt kazanımların çevre eğitimi açısından incelenmesi ve çevre okuryazarlığı boyutlarına göre analiz edilerek karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır ve veriler doküman analizi ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizi içerik analizi ile yapılmıştır. Kazanımlar uygun kod ve kategorilerin oluşturulması ile çevre okuryazarlığının boyutlarına göre gruplanmıştır. Boyutlara göre verilerin frekans ve yüzde değerleri hesaplandıktan sonra değerler tablolar halinde sunulmuştur. Çalışma sonunda öğretim programları çevre okuryazarlığı boyutlarını içerme düzeyleri kapsamında ülkelere göre karşılaştırıldığında boyutların farklı sınıf düzeyleri ve öğrenme alanlarında yoğunlaştığı görülmüştür. Ayrıca İngiltere Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı hariç tüm programlarda çevre okuryazarlığı bileşenleri olan bilgi, bilişsel beceri, duyuş ve davranışa rastlandığı ancak programlarda her boyutun eşit düzeyde yer almadığı görülmüştür. Ülke programlarındaki karşılaştırmalar neticesinde elde edilen ortak sonuç öğretim programlarının tümünde bilişsel beceri boyutunda kazanımlara daha çok yer verilirken, duyuş ve davranışa yönelik kazanımların daha sınırlı olduğudur.