Çevresel ipuçlarına dayalı dil öğretimi yönteminin zihinsel engelli öğrencilerin sözcük üretimlerinde etkililiği

ÖZETÇEVRESEL İPUÇLARINA DAYALI DİL ÖĞRETİMİ YÖNTEMİNİN ZİHİNSELENGELLİ ÖĞRENCİLERİN SÖZCÜK ÜRETİMLERİNDE ETKİLİLİĞİIşıl ŞENTÜRKBu araştırmanın amacı, Çevresel İpuçlarına Dayalı Dil Öğretimi Yönteminin (MilieuTeaching) sözcük üretme ile ilgili önkoşulları yerine getiren, sınırlı ifade edici dil becerilerinesahip zihinsel engelli öğrencilerin, sözcük üretimine, üretilen sözcükleri serbest oyun ortamınagenellemelerine ve ürettikleri sözcükleri sürdürebilmelerine etkisini araştırmaktır.Tek denekli deneysel desenlerden, denekler arası çoklu yoklama deseni kullanılanaraştırmanın denekleri, 2004 - 2005 öğretim yılında G.Ü. Tıp Fakültesi Hastanesi, Prof. Dr.Necmettin Akyıldız İşitme, Konuşma, Ses ve Denge Bozuklukları Tanı Tedavi ve RehabilitasyonMerkezi'ne eğitim almak için başvuran, beş ile sekiz yaşları arasında, alıcı dili olan, ses vekelime düzeyinde sözel taklit yapabilen, ortalama sözce uzunluğu 1.20 - 1.82 arasında olan,işitme problemi olmayan üç kız öğrenciden oluşmaktadır. Deneklerin seçiminde İşitme,Impedance Testi, Aile Görüşme Formu, Alıcı Dil Ölçüt Bağımlı Ölçü Aracı, Sözel TaklitKontrol Listesi kullanılmıştır.Araştırmada hem yarı yapılandırılmış, hem de serbest oyun ortamında dil örneği alınaraköğrencilerin başlama düzeyleri belirlenmiştir. Çevresel İpuçlarına Dayalı Dil Öğretimi Yöntemiile her oturumda öğrencilere bir hedef sözcük öğretilmiştir. Her öğretim oturumundan önce vesonra yarı yapılandırılmış oyun ortamında dil örneği alınarak, yoklama değerlendirmesiyapılmıştır. Çocukların ürettikleri sözcükleri sürdürebilmelerini değerlendirmek için 10oturumluk öğretim sonunda ve öğretimden 15 gün sonra yarı yapılandırılmış dil örneği alınarakdeğerlendirme yapılmış, verilerin değerlendirilmesinde kümülatif ve çizgi grafiklerikullanılmıştır.Sonuç olarak, Çevresel İpuçlarına Dayalı Dil Öğretimi Yöntemi sözcük üretme ile ilgiliön koşulları yerine getiren, sınırlı ifade edici dil becerilerine sahip zihinsel engelli öğrencilerinsözcük üretmelerinde, üretilen sözcükleri serbest oyun ortamına genellemelerinde, üretmişoldukları sözcükleri 10 oturumluk öğretim sonunda yapılan değerlendirmeden 15 gün sonra dasürdürmelerinde etkili olmuştur.