Ceza muhakemesi hukukunda uzlaştırma

İdesi adalete ulaşmak olan hukuk bilimi, binlerce yıllık gelişim süreci ile ilerlemeye devam etmektedir. Gelişimi, geçmişi reddetmek ile değil geçmişin üzerine yenilikleri ekleyerek meydana gelmektedir. Tarihin ilk zamanlarında suçun kişiye ve kabilesine karşı işlendiği kabul edilerek bireysel cezalandırma yoluna gidilirken amaç öç almak olarak belirlenmişti. Zamanla devlet yapısının gelişmesi ile suçlara bakış açısı da değişerek suçların, devlete ve topluma karşı işlendiği kabul edilerek amaç suçlunun ıslahı ve topluma kazandırılması olarak belirlendi. Bu bakış açısındaki değişiklik mağdurun konumunu değiştirerek mağduru pasifize etti. Fail odaklı ceza adalet anlayışı yakın zamanda tartışılmaya başlandı. Çünkü mağdurun ve toplumun mağduriyeti giderilemiyor ve sosyal barış sağlanamıyordu. Gelişen hukuk anlayışı, mağdur ve toplumun yaralarının sarılması için onarıcı adalet fikrini oluşturmaya başladı. Onarıcı adalet fikri ile mağdurun zararının giderilmesi ve failin yaptığı fiilin sonuçlarını kabul ederek iyileşme sürecine girmesi ile sosyal barışın sağlanması hedeflenmektedir. Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarından uzlaştırma kurumunun gelişimi de böylece başlamış oldu. Bu çalışmada, uzlaştırma kurumunun ülkemizdeki uygulaması incelenmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın ilk bölümünde, uzlaştırma kurumu gibi çözüm yöntemlerini içinde barındıran alternatif uyuşmazlık çözüm yollarını ve uzlaştırma kurumunun fikri alt yapısını oluşturan onarıcı adalet anlayışını inceledik. İkinci bölümde, uzlaştırma kurumunun tarihsel gelişimi ve Türk Hukuku ile uluslararası hukuktaki uygulanışını inceledik. Sonra uzlaştırma kurumu ilkelerini ve ceza muhakemesi ilkelerini karşılaştırarak tartıştık. Son bölümde ise, uzlaştırma kurumunun ülkemizdeki uygulanışını irdeleyerek eksik ve tartışmalı yönlerini ortaya koyduk.