CHP parti müfettişleri raporlarına göre Trabzon ( 1935-1950)

Cumhuriyet Halk Partisi 1923–1946 yılları arasında tek parti olmanın getirisiyle, Türk siyaset yaşamında ehemmiyetli sorumluluklar üstlenmiştir. Bu süreçte ilke ve inkılâpların halk tabanına her alanda yayılması amacıyla yoğun çaba sarf edilmiştir. CHP Parti Müfettişlerinin ve bazı dönemlerde de Trabzon Milletvekillerinin, Trabzon Vilayetinde ve kazalarında yaptıkları teftişlerin raporları temel alınarak oluşturulan çalışma, 1935 ve 1950 yılları arasında hem vilayetin hem de bölgenin ekonomik, sosyal, kültürel ve idari yapısına ışık tutmayı amaçlamıştır. Araştırma aşamasında, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivinden, akademik çalışmalardan ve inceleme eserlerden faydalanılmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde CHP Parti Müfettişlik kurumunun ortaya çıkış sürecinde yaşadığı değişimler ve yasal düzenlemeler esas alınarak, müfettişlerin teftiş bölgeleri, görev ve sorumlulukları belirtilerek, Trabzon ilinde görevli parti müfettişlerinin ve milletvekillerinin özgeçmişleri verilmiştir. İkinci bölüm de, CHP Trabzon İl-İlçe örgütlenmesi, vilayet ve kazalardaki idare heyetleri, yıllara göre partiye kayıtlı üye sayısı, tahsil durumu, zaman içinde yaşanan değişimlerin sayısal oranları, bölgede bulunan kurumların işleyişi tablosal verilerden faydalanılarak aktarılmıştır. Ayrıca, partinin idari ve mali alandaki teftiş raporları incelenerek çıkarımlarda bulunulmuştur. Üçüncü bölümde, bölgedeki basın-yayın, eğitim ve spor alanındaki teftiş raporları değerlendirilerek; ekonomik, bayındırlık, sağlık faaliyetleri ve bu alanlarda yaşanılan sorunlarla birlikte müfettişlerin aktardıkları çözüm önerileri sunulmuştur. Dördüncü bölümde, Trabzon Halkevlerinin faaliyetleri değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: CHP, Trabzon, Teftiş Raporları, Müfettişlik Kurumu, Halkevleri.