Çift kültürlülük ile örgütsel vatandaşlık davranışı ve iş tatmini arasındaki ilişkinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi

Günümüz dinamik ve rekabetçi iş dünyasında işletmelerin ve örgütlerin ayakta kalabilmesi, başta çalışanlar olmak üzere var olan kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanabilmesine bağlıdır. Bu bağlamda çalışanların görev tanımları dışındaki olumlu davranışlarını belirten örgütsel vatandaşlık davranışları, örgütlerin performanslarını etkileyen en önemli faktörlerin başında gelmektedir. Önemine binaen literatürde kapsamlı bir şekilde incelenen bu değişkenin üzerinde etkili olan değişkenlerden biri çalışanların iş tatmin düzeyidir. Çalışmada bu iki kavram, yönetim bilimlerinde henüz yeterince ele alınmamış olan çift kültürlülük kavramı bağlamında incelenmektedir. Kültür, bireylerin davranışlarını şekillendiren en önemli faktörlerin başında gelmektedir. Bu bağlamda iki farklı kültürün özelliklerini gösteren çift kültürlü bireylerin, iş ortamındaki davranışlarının etkisinin incelenmesi yönetim bilimi literatürüne önemli bir katkı sağlayacaktır. Bahsi geçen bu üç değişken arasındaki ilişkiler, Almanya'da yaşayan Türk kökenli çalışanlara uygulanan anket yardımıyla toplanan veriler analiz edilerek incelenmiştir. Literatürden elde edilen ölçeklerin uyarlanması ile oluşturulan anket ile 675 çalışandan veri elde edilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli tekniği kullanılarak gerçekleştirilen analizler sonucunda çift kültürlülük düzeyinin hem iş tatmin düzeyi hem de örgütsel vatandaşlık davranışlarını sergileme düzeyi üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Burada çift kültürlülüğün, iş tatmini aracılığı ile örgütsel vatandaşlık davranış sergileme düzeyini etkilediği de ortaya konmuştur. Sonuçlar ayrıca iş tatmin düzeyinin, örgütsel vatandaşlık davranışlarını sergileme düzeyi üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu da göstermiştir. Ele alınan temel değişkenlerin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da çalışma kapsamında ele alınmıştır. Bu bağlamda cinsiyetin, katılımcıların çalıştığı sektörün, katılımcıların Almanya'da kaçıncı nesil olduğunun ve yaşın etkisi incelenmiştir. Sonuçlar cinsiyetin, neslin ve yaşın bazı etkilerinin olduğunu gösterirken sektörün temel değişkenler üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığını görülmüştür.