Çift taraflı demontaj hatlarının dengelenmesi

Kamyon, minibüs, otobüs gibi büyük hacimli ürünlerin montaj işlemleri zor olduğu gibi demontaj işlemleri de zordur. Özellikle büyük hacimli ürünlerin geri kazanım çalışmalarında tek taraflı demontaj hatları yetersiz kaldığından dolayı çift taraflı demontaj hatlarından faydalanılmaktadır. Bu tür hatlarda büyük hacimdeki ürünlerin demonte işlemleri için çeşitli ekipmanlara ve asistanlara ihtiyaç duyulabilmektedir. Bu tez çalışması kapsamında toplam net geri kazanım kârını en büyüklemek amacıyla görevlerin, ekipmanların ve asistanların istasyonlara atanmasını dikkate alan Çift Taraflı Demontaj Hattı Dengeleme (ÇTDHD) problemi ele alınmıştır. Tez çalışması kapsamında öncelikle literatürde bulunan demontaj hattı dengeleme çalışmaları detaylı bir şekilde incelenerek açıklanmıştır. Ardından demontaj ve çift taraflı demontaj hatlarına ait materyaller açıklanarak ÇTDHD probleminin varsayımları ve kısıtlar tanımlanarak 0-1 tamsayılı doğrusal programlama modeli önerilmiştir. Önerilen çözüm yaklaşımın toplam net geri kazanım kârı üzerindeki etkisini belirleyebilmek amacıyla çift taraflı demontaj hatları ve tek taraflı demontaj hatları incelenmiştir. Önerilen çözüm yaklaşımının performansını analiz etmek amacıyla çift taraflı demontaj hatları için 162, tek taraflı demontaj hatları için 162 tane olmak üzere toplam 324 test problemi oluşturulmuştur. Önerilen 0-1 tamsayılı matematiksel model ile tek taraflı hatlarda 162 problemin 132'sinde (%81,48), çift taraflı hatlarda 162 problemin 92'sinde (%56,79) optimal sonuçlara ulaşılmıştır. Hatların tek taraflı demontaj hattı ve çift taraflı demontaj hattı olarak dengelenmesi durumu karşılaştırılmış ve tek taraflı demontaj hattı olarak dengelenmesinden ziyade çift taraflı demontaj hattı olarak dengelenmesinin net geri kazanım kârı üzerinde %29,18 iyileşme sağladığı görülmüştür.