Cinsiyet temelli kendini kalıp yargılamanın optimal ayrışma kuramı açısından incelenmesi

Bu çalışmada, bireylerin cinsiyet grubuyla benzeşme ve ayrışma ihtiyaçlarının manipüle edilmesinin cinsiyet temelli kalıpyargılar üzerindeki etkisi incelenmiştir. Brewer`in (1991) Optimal Ayrışma Kuramı`na göre kişiler, temel sosyal ihtiyaçları olan ait olma ihtiyacını ve başkalarından farklılaşma ihtiyacını aynı anda karşılayan optimal kimlikler edinmek ister. Kişilerin grup kimliklerini optimal kılmasının bir yolu kendini kalıpyargılamadır. Bu çalışmada, kişilerin cinsiyet grubuyla benzeşme ve cinsiyet grubunu farklılaştırma ihtiyaçları manipüle edilmiş, bu manipülasyonun kadın ve erkek katılımcıların kendini cinsiyet temelli kalıpyargılamaları üzerindeki etkisi ve ayrıca, kendini kalıpyargılama davranışının katılımcıların cinsiyetine, cinsiyet kimliğiyle özdeşleşme düzeyine, kalıpyargıların olumlu veya olumsuz oluşuna ve kendi cinsiyet grubunu diğerinden üstün veya aşağıda göreceği bir sosyal karşılaştırma bağlamının yaratılmış olmasına göre değişip değişmediği de incelenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda, öncelikle, olumlu ve olumsuz nitelikteki kadınsı ve erkeksi özellikleri belirlemeye yönelik bir ön çalışma yapılmıştır. Bundan sonra, ana çalışmada katılımcılar üç deney koşuluna (benzeşme, ayrışma ve nötr) seçkisiz olarak atanıp kendilerine uygulanan bir kendini tanımlama testinin ardından, verdikleri cevapların kendi cinsiyet grubunun ve karşı cinsiyet grubunun cevaplarına benzerliğine yönelik sahte geribildirim verilmiştir. Bu yolla cinsiyet grubuyla benzeşme veya grubunu farklılaştırma ihtiyaçları manipüle edilen katılımcıların, bu ihtiyaçlardan herhangi birinin tetiklenmesinin kendini kalıpyargılamada artışa yol açması beklenmiştir. Sonuçlar, ayrışma-benzeşme ihtiyaçlarının manipülasyonun kendini cinsiyet temelli kalıpyargılama üzerinde beklendik sonuçları vermediğini göstermiştir. Çalışmanın son kısmında, manipülasyonların, iç grup-dış grup benzerliğini bir tehdit olarak algılanacağı bir bağlamda ve cinsiyet grubunun diğer üyelerine kendini kabul ettirme motivasyonunun yüksek olduğu bağlam içerisinde uygulanacağı halinde beklenilen etkilerin görülebileceği tartışılmıştır.