Citrus medica L. var. sarcodactylis' in biyolojik aktivitesinin belirlenerek alternatif sanayi alanlarında kullanılabilirliğinin araştırılması

Citrus medica L. var. sarcodactylis, tıbbi açısından değerli olan zengin biyoaktif bileşenleri ve besin içeriğiyle bilinen bir bitkidir. Bu çalışmada, C. medica L. var. sarcodactylis meyvesinden elde edilen su (CS) ve etanol (CE) ekstrelerinin antimikrobiyal aktivitesi ve güneş koruma faktörü (GKF) belirlenmiştir. Ekstrelerin biyolojik aktivitesi, disk difüzyon, mikro ve makro seyreltme yöntemleri kullanılarak tespit edilmiştir. CS ve CE ekstreleri test edilen patojenlere karşı güçlü antimikrobiyal aktivite gösterdiği tespit edilmiştir. Anne sütünden izole edilen probiyotik adayı laktik asit bakteri (LAB) suşlarına karşıysa düşük bir biyolojik aktivite sergilediği görülmüştür. Bakterilerin minimal inhibisyon (MİK) ve minimal bakterisidal (MBK) veya fungusidal konsatrasyon (MFK) değerlerinin 2.5 µl/µg ila >40 µl/µg arasında değiştiği tespit edilmiştir. CE ekstresinin Escherichia coli O157:H7 üzerindeki öldürücü konsantrasyonu makro-seyreltme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu kapsamda, 50 ve 100 mg/ml konsatrasyonda hazırlanan CE ekstresinin 0, 24 ve 48. saatlerde inhibe edici özellikleri değerlendirilmiştir. CE ekstrenin 50 mg/ml konsantrasyonunda %85.03 (24. saat) ve %100 (48. saat) ölüm oranı tespit edilmiştir. 100 mg/ml konsantrasyonunda ise patojenin tamamını (%100) inhibe ettiği belirlenmiştir. CE ekstresinin gıda patojeni E. coli O157H:7 üzerinde önemli bir inhibitör etki gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca ekstreler ve ekstre-krem karışımlarının (2.5, 5 ve 10 ml) GKF değerleri spektrofotometrik analiz ile değerlendirilmiştir. CS ve CE ekstrelerinin GKF değerleri 12.26 ve 24.65 olarak tespit edilmiştir. CS ve CE ekstre-krem karışımlarının 10 ml konsantrasyondaki GKF değerleri 6.42 ve 9.34 olarak belirlenmiştir. Ekstrelerin ticari kremin güneş koruyucu etkinliğini önemli ölçüde artırdığı görülmüştür. Çalışma sonucunda C. medica L. var. sarcodactylis elde edilen CS ve CE ekstrelerinin biyolojik aktivitesinin belirlenerek alternatif sanayi alanlarında kullanılabilirliği tespit edilmiştir.