Civa(Hg++)`nın ayçiçeği (Helianthus annuus L.) fideleri ve yaprak disklerinde absisik asit düzeyleri üzerine etkilerinin araştırılması

YÜKSEK LİSANS TEZİ CİVA (Hg++) NIN AYÇİÇEĞİ (Helianthıts annum L.) FİDELERİ VE YAPRAK DİSKLERİNDE ABSİSİK ASİT DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Alpaslan KOÇAK Fırat üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı 2004, Sayfa:28 Bu çalışmada ayçiçeği fidelerinin ve ayçiçeği yaprak disklerinin absisik asit içerikleri üzerine civanın etkileri araştırıldı. Çalışmada bir haftalık ayçiçeği fideleri kullanıldı. Fideler on gün süreyle hoagland solüsyonuyla hazırlanmış civa klorür (HgCl2)'ün farklı konsantrasyonlarında (0.03, 0.05 ve 0.07 mM) büyümeye bırakıldı. Fidelerin absisik asit düzeyleri kök, gövde ve yaprak dokularından ayrı ayrı olacak şekilde HPLC ile tespit edildi. Yaprak diskleri bir ay boyunca hoagland solüsyonunda büyütülmüş fidelerin yapraklarından alındı. Elde edilen sonuçlara göre civa stresi altında büyütülen ayçiçeği fidelerinin kök, gövde, yaprak, fide ve yaprak disklerindeki absisik asit miktarları önemli artışlar gösterdi. Civa tuzu uygulanan ayçiçeği bitkilerinin kök, gövde, yaprak, fide ve yaprak disklerinde absisik asit miktarları kontrole göre sırasıyla % 141-206, % 131-269, % 223-300, % 202-287 ve % 277-367 arasında değişen oranlarda artış gösterdi (pO.01). Civa tuzu konsantrasyonunun bu artışlarda etkili olduğu tespit edildi. 0.05 ve 0.07 mM civa tuzu uygulanan fidelerin kök, gövde ve yaprak dokularındaki absisik asit içeriği 0.03 mM civa tuzu uygulanan fideler göre daha yüksek bulundu (p<0.05). 0.05 ve 0.07 mM civa tuzu stresine maruz bırakılan fidelerin abssisik asit içerikleri farklılık gösterse de bu değerler istatistik olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). Civa stresine bağlı olarak fidelerin kök, gövde ve yapraklarındaki ve ayrıca yaprak disklerindeki absisik asit miktarı artışının sırasıyla ve çoktan aza doğru yaprak diski, yaprak, gövde ve kök şeklinde olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Ayçiçeği fidesi, yaprak diski, civa stresi, absisik asit IV