Çivit otu türü, Isatis glauca Aucher ex Boiss. subsp. glauca bitkisinden saflaştırılan metabolitlerin enzim inhibisyon etkilerinin belirlenmesi

Bu tez çalışmasında Isatis glauca Aucher ex Boiss. subsp. glauca bitkisinin toprak üstü kısımlarının diklorometan:metanol (50:50) ekstresinden kromatografik yöntemlerle izole edilen İG-1 (β-sitosterol-3-O- β-D-glukopiranozit), İG-2 (tetratriakontan), İG-3 (flavonoit karışımı) ve İG-4 (luteolin 7-O-glukozit) kodlu maddelerin insan karbonik anhidraz I (hCA-I), insan karbonik anhidraz II (hCA-II), asetilkolinesteraz (AChE), butirilkolinesteraz (BChE) ve α-glikozidaz enzimleri üzerine inhibisyon etkileri araştırıldı. Ekstraksiyon işleminde kurutulmuş ve öğütülmüş bitkiye diklorometan:metanol (50:50) çözücü karışımı ilave edildikten sonra 24 saat bekletilerek maserasyona bırakıldı. İzolasyon çalışmalarında ince tabaka kromatografisi (İTK) ve silika jel kolon kromatografisi (SKK) yöntemleri kullanıldı. Saflaştırılan maddelerin kimyasal yapılarını karakterize etmek için 1D ve 2D 1H NMR ve 13C NMR spektroskopik yöntemleri kullanıldı. Biyolojik aktivite çalışmalarından elde edilen sonuçlara göre β-sitosterol-3-O-β-D-glukopiranozit (İG-1), tetratriakontan (İG-2) ve luteolin 7-O-glukozit (İG-4)'ün BChE enzimi için IC50 değerleri sırasıyla 1,98±0,019; 1,45±0,010 ve 1,58±0,021 µM olarak hesaplandı. Pozitif kontrol takrin (IC50: 3,21±0,041 nM) ile kıyaslandığında orta düzeyde inhibisyon etkiye sahip olduğu belirlenen maddelerin özellikle BChE enzimi üzerinde daha güçlü inhibisyon etkisi gösterdiği tespit edildi. Karbonik anhidraz enzimleri üzerine yapılan çalışmalarda İG-2kodlu tetratriakontan ve İG-3 kodlu flavonoit karışomı inhibisyon göstermedi. En güçlü inhibisyon etkisini ise İG-4 kodlu luteolin 7-O-glukozit, hCA-I izoenzimi üzerinde gösterdi. Test edilen maddelerin α-glikozidaz enzimi üzerinde inhibisyon etkisi göstermediği tespit edildi. 2024, 72 sayfa Anahtar Kelimeler: Isatis glauca Aucher ex Boiss. subsp. glauca, izolasyon, sekonder metabolitler, biyolojik aktivite