Çizgi romanlarda Müslüman kadın süper kahraman temsilinin toplumsal cinsiyet ve oryantalizm bağlamında incelenmesi: ABD ve Müslüman ülkelerde yayınlanan çizgi romanlar arasında karşılaştırma

19. yüzyılda genel olarak resim sanatı içinde kendine yer bulan Oryantalizm, ilerleyen süreçte de popüler kültür ürünü olan çizgi romanlarda da yer almaya başlamıştır. Bu çalışma, dünyanın her ülkesine ulaşan ve yaygınlaştığı her coğrafyanın sosyal ve kültürel koşullarına göre gelişim gösteren çizgi romanlarda yer alan Müslüman kadınların, toplumsal cinsiyet ve Oryantalizm bağlamında popüler kültür içerisinde nasıl temsil edildiğini araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada araştırma yöntemi olarak betimsel analiz ve söylem analizi kullanılmıştır. Çizgi roman örneklemi Shamila Karunakaran'ın "Muslimahs in Comics and Graphic Novels: History and Representation" isimli makalesinde yer alan Müslüman kadın süper kahramanlar arasından seçilmiştir. Çalışmada araştırma evreni olarak Mısır, Kuveyt ve ABD'de yayınlanan çizgi romanlarda Müslüman kadın süper kahramanlar belirlenmiştir. Araştırmanın yöntem kısmında elde edilen bulgularla ABD'de yer alan örneklem için seçilen (Blue Bettle-Salima Baranizar ve Miss Marvel-Kamala Khan) çizgi romanlarda hem toplumsal cinsiyet hem de oryantalist öğeler olduğu ortaya konulurken, Kuveyt-Amerikan işbirliği içerisinde hazırlanan The 99 çizgi romanındaki içselleştirilmiş Oryantalizme dikkat çekilmiştir. Ancak Mısır'da ortaya çıkan Kahera isimli bir Müslüman kadın süper kahramanın tutum ve davranışlarının oryantalist söylemlerden ve mevcut toplumsal cinsiyet klişelerinden uzaklaştığı ortaya konmuştur. Araştırma sonucunda, incelenen Amerikan çizgi romanlarının toplumsal cinsiyeti ve Oryantalizmi normalleştiren söylemler içerdiği kanaatine varılmış, Müslüman ülkelerde üretilen çizgi romanların ise Amerikan çizgi romanlarının aksine toplumsal cinsiyet ve Oryantalizmi normalleştiren söylemler içermediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu ülkelerde yayınlanan çizgi romanlarda Müslüman kadın süper kahramanların güçsüz ve iradesiz değil tam tersine kararlı ve idealist kişilikler olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Oryantalizm, Toplumsal Cinsiyet, Çizgi Roman, Müslüman, Kadın.