Rektum kanseri tedavisinde karar ağaci ve uzman görüşü kullanan bir klinik karar destek sistemi

Tüm dünyada önemli bir sağlık problemi olan kolorektal kanserin tedavisinde hastalığa ilişkin çok sayıda kriter bulunduğundan, doktorun hasta için en uygun tedaviyi seçmesi oldukça önem taşımaktadır. Kolon ve rektumun kanseri kolorektal kanser olarak adlandırılırken, bu çalışmada sadece rektum kısmı ile ilgilenilmiştir. Rektum kanseri hastaları için en uygun tedavi yönteminin belirlenmesi amacıyla doktorun kararlarına destek olacak bir sistemin oluşturulması amaçlanmıştır. Yöneylem araştırmasında kullanılan çok kriterli karar verme tekniklerinden biri olan analitik hiyerarşi süreci yöntemi ve karar ağaçları yöntemlerinin birleştirilmesi ile bir karar modeli geliştirilmiştir. Sistemde analitik hiyerarşi süreci yöntemi ile elde edilen öncelikler kullanılarak en yüksek önceliğe sahip kriterden değerlendirmeye başlanarak hastanın tedavi kararı verilebilmektedir. Karar ağacı yardımıyla oluşturulan model ise daha önceki verileri ve uzman görüşlerini kullanarak tedavi yöntemi önerisinde bulunmakta ve önerilen tedaviye ilişkin literatür taramasını ve eldeki veri tabanından elde edilen sağkalımları göstermektedir. Böylece doktor belirli bir hasta için birden çok tedavi önerisi ile karşılaştığında sağkalım sürelerini göz önünde bulundurarak en uygun tedavi kararını verebilecektir. Analitik hiyerarşi süreci yöntemi ve karar ağaçları yöntemlerinin birleştirilmesi ile oluşturulan karar modelinin gerçek hasta verileri ile yapılan uygulaması internet tabanlı bir uygulama ile kullanıcıya sunulmuştur. Klinik karar destek sisteminin tutarlılığı uzmanlar tarafından değerlendirilmiştir. Bu çalışma uzman bilgisinin yanında, hasta verilerini ve hastalık kriterlerini de kullanarak adım adım karar verdiğinden, sistemin doktorun karar verme sürecine destek olabilmesi beklenmektedir. Anahtar sözcükler: Analitik hiyerarşi süreci (AHS), karar ağaçları, rektum kanseri tedavisi, klinik karar destek sistemleri(KKDS), karar verme, uzman görüşü