Kapalı Toplum ve İç Yüzü: Orwell'in 1984 ve Atwood'un Damızlık Kızın Öyküsü Romanlarında Bireysel Bekânın muhafazasında yanıltmanın rolü

Ahlâka ilişkin felsefi görüşler, hem kendi yaşamımızda, hem de sosyal çevremizde, tekdüze biçimde, hemen hemen her gün karşılaştığımız gerçekçi ve makûl bir yaklaşımı, uzun zamandır afaroz edegelmiştir. İnsanlar, esas beyanlarının ve içten davranışlarının, şu veya bu şekilde, ferdî esenliklerini tehlikeye atacağını yahut ona zarar vereceğini duyumsadıklarında, kandırma yoluna giderler. O halde, bunun arkasındaki sebepleri araştırmak ve anlamaya çalışmak yerine, neden halâ ona başvurmak zorunda kalanları mahkum ediyoruz? Arka planında işte bu ön soruyu ihtiva eden bu tez, kapalı toplumlarda ferdin bekâsı ve şahsî alanın muhafazası için son derece faydalı bir yöntem olan, gerekli ve zaman zaman zorunlu bir davranış biçiminin arkasındaki sebepleri izâh etmeye çalışmaktadır. Yanıltma olgusunun arkasındaki etkenleri Kuran'ın "tercih çarpıtması" kavramıyla ilişkilendirirken, Orwell'in 1984 ve Atwood'un Damızlık Kızın Öyküsü romanlarını iki totaliter distopya olarak ele alır ve tasvir edilen toplumları Popper'ın "açık toplum" teorisine göre inceler. Bu iki anlatı, farklı türdeki baskılara değiniyor olsa da, aynı neticeye işaret etmektedir: Cebir karşısında yanıltmacanın kaçınılmazlığı… 1984, İngiliz Sosyalist Partisi'nin sebep olduğu totaliter rejim kâbusunu ortaya koyarken, Damızlık Kızın Öyküsü'ndeki Gilead Cumhuriyeti, aşırı tutucu tavrıyla en çok kadınları tehdit eder. Lâkin, ilk romanın karakterleri, bir dizi yanıltıcı davranıştan faydalanarak, hayatta kaldırıcı ve ferdiyetçi eğilimleri daha dengeli biçimde gözetirken, ikinci romanın karakterleri yanıltmacadan ağırlıklı olarak ölüm-kalım meselelerinde faydalanır. Anahtar kelimeler: yanıltma, kapalı toplum, totaliter, bekâ, ferdiyetçi