Çocuğun gelişim alanları üzerinde anne-çocuk bağlanmasının etkisinin ileri analiz yöntemleriyle incelenmesi

Amaç: Anneye bağlanma ile gelişim ilişkisinin bibliyometrik, meta analitik ve meta tematik olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Nicel araştırma modeliyle tasarlanan araştırmanın bibliyometri aşamasının verilerinin toplanmasında WoS (Web of Science) veritabanından faydalanılmış; verilerin analizinde R Studio ve WoSviewer programları kullanıldı. Meta analiz çalışmasının verilerinin toplanmasında WoS, Pubmed ve Scopus veritabanlarından faydalanıldı; verilerin analizinde JAMOVI ve R yazılımı kullanılmıştır. Bibliyometrik araştırma kapsamında bağlanma ve gelişimi birlikte ele alan 2430 yayın analiz edildi. Meta analiz kapsamında 20.326 makale başlık, özet veya tam metin düzeyinde tarandı, 12 farklı psikososyal gelişim özelliği ile bağlanma örüntüleri ilişkisini ele alan 20 meta analiz gerçekleştirildi. Bulgular: Bağlanma ile gelişimi birlikte ele alan alanyazına dair gerçekleştirilen bibliyometrik analiz ile alanın tanımlayıcı, sosyal ve entelektüel yapısı belirlendi; etkin ülkeler, yazarlar, işbirlikleri, popüler konu alanları gibi alanın genel profili ve eğilimi ortaya konuldu. Güvenli bağlanma ile benlik saygısı, sosyal yeterlik, akrana bağlanma, empati, yaşam memnuniyeti, prososyal davranışlar arasında pozitif yönde; içselleştirme problemleri, anksiyete, depresyon, negatif duygulanım, dışsallaştırma problemleri ve suça karışma ile negatif yönlü düşük düzeyde ilişki saptandı. Kaygılı ve kaçıngan bağlanma ile anksiyete, depresyon, dışsallaştırma problemleri arasında pozitif yönde düşük ilişki tespit edildi. Kaygılı bağlanma ile içselleştirme problemleri arasında pozitif yönde düşük ilişki saptanmışken kaçıngan bağlanma ile içselleştirme problemleri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmadı. Gelişim dönemi, ölçme araçlarına ilişkin nitelikler, cinsiyet gibi değişkenlerin bağlanma ile psikososyal gelişim ilişkisinde bir farklılık oluşturmadığı saptandı. Sonuç: Anneye güvenli bağlanma psikososyal gelişimi olumlu yönde etkilerken güvensiz bağlanma olumsuz yönde etkilemektedir. Anahtar Kelimeler: Bağlanma, Bibliyometri, Gelişim, Meta analiz, Psikososyal.