Çocuğun özel yaşamının gizliliğinin korunması hakkı

Tez kapsamında, çocuğun, bir birey ve özel yaşamın gizliliği hakkının öznesi olarak konumu ile hak sahipliği durumu esas inceleme konusu yapılmaktadır. Literatürde, genel olarak, çocuğun hak öznesi olmadaki birey statüsü; özel olarak ise, uygulamada çocuğun özel yaşam hakkını etkin olarak ileri sürmedeki etkisizliği üzerinde durulmadığı görülmektedir. Tezin esas gayesi ve tezin yazılmasına asıl etken, çocuğun bir birey olarak kabulü ile bu kabulün uygulamada özellikle özel yaşam hakkı üzerinden tesir etmesine ilişkin öneriler sunmak ve bu konuda doktrinde kaynak teşkil etmektir. Bu bağlamda, çocuk hakları ve özel yaşam olmak üzere önce iki alanda ayrı ayrı ele alınmış; daha sonra paylaşılan teorik bilgiler, çocuğun özel yaşamının gizliliği hakkı anlatısı altında pozitif hukuk ve içtihatları da kapsamak üzere birleştirilerek pratikte bir çözüm yolu sağlanmaya çalışılmıştır. İlk olarak teorik altyapıyı kuran birinci bölümde, çocuk hakları başlığı altında, çocukluk ve çocuk hakları kavramları ile bu kavramların tarihsel olarak doğuşu ve gelişimine yer verilmiştir. Akabinde çocukluğun başlangıcı ve dönemleri, çocuk ebeveyn arasındaki ilişki, çocuğun kişilik hakları, çocuğun temel hakları ve çocuk haklarında temel ilkeler, ileride özel yaşam hakkı bağlamında kullanımı anlaşılır kılmak adına ve bu ölçüde açıklanmıştır. Teorik alanın bir diğer ana başlığı olan özel yaşam hakkı incelemesi, çocuk öznesi ve tez konusu bağlamı ile sınırlı tutulmaya çalışılarak yapılmıştır. Bu doğrultuda özel yaşamın gizliliğinin korunması hakkı; kavramı, tarihçesi, unsurları ile detaylı şekilde anlatılmıştır, hakkın unsurları paylaşılırken çocuğun özel yaşamının gizliliğinin korunması hakkı kapsamında özgülük arz eden durumlar ön plana alınarak çerçeve daraltılmıştır. Son olarak ikinci bölümde pozitif hukuk ve içtihatlarda çocuğun özel yaşamının gizliliği hakkının görünümü ile hakkın uygulanmasında kullanılacak hukuki araçlar değerlendirilmiştir. Bu minvalde önce uluslararası alanda ulusalüstü ve bölgesel düzlemdeki düzenleme ve uygulamalar anlatılmış, daha sonra karşılaştırmalı ülke örneklerindeki durum açıklanmış ve son olarak Türk iç hukuku normatif ve içtihadi yönüyle ayrı ayrı incelenmiştir. Nihayet, çalışmada çocuğun tek başına özel yaşamın gizliliği hakkına ve ayırt etme gücü nispetinde bu hakkı ileri sürme yetkisine sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Dijital çağda değişen çocukluk olgusu ve mahremiyet algısına paralel olarak çocuğun özel yaşamının gizliliğinin korunması hakkının öneminin artacağı aşikardır. Anahtar Kelimeler: çocuk hakları, özel yaşamın gizliliği, mahremiyet hakkı, kişisel veriler, sharenting