Çocuklarda gastrointestinal sistem polipleri

Yalınkaya Z, Çocuklarda Gastrointestinal Sistem Polipleri, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, Ankara, 2022. Polipler çocuklarda erişkinlere oranla daha az sıklıkta görülür. Çocukluk çağında görülen gastrointestinal polipler rektal kanama, karın ağrısı, bağırsak alışkanlığında değişiklik, invajinasyon, protein kaybettiren enteropati, polipin veya rektumun prolapsusu ile bulgu verebilirler. Polipler okul öncesi çocukların %1'inde görülür ve oyun çağındaki çocuklarda rektal kanamanın en yaygın nedenidir. Gastrointestinal poliplerin kesin tanısı klinik bulgular, endoskopi veya cerrahi ile alınan polipin patolojik özelliklerinin belirlenmesi ile konur. Bu çalışma, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı'nda 1 Ocak 2001–31 Aralık 2020 tarihleri arasında endoskopik ve histopatolojik incelemeler sonucu gastrointestinal polip tanısı konulan 64 hastanın dahil edildiği geriye dönük bir araştırmadır. 1 Ocak 2001–31 Aralık 2020 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı'nda 3643'ü Özefagogastroduedonoskopi (ÖGD) ve 1543'ü kolonoskopi olmak üzere toplam 5186 endoskopik işlem yapılmıştır. Özefagogastroduedonoskopilerin 79'unda (%2,16) ve kolonoskopilerin 131'inde (%8,48) ve tüm endoskopik işlemlerin 210'unda (%4,04) polip saptanmıştır. Çalışmada yer alan hastaların 35'i (%54,7) kız, 29'u (%45,3) erkek olup, polip saptandığında ortalama yaşları8,5±4,6 yıl (9 ay-17,2 yıl) idi. Hastaların tanı sırasındaki ortalama vücut ağırlığı z skorları -0,45±-0,87; boy z skorları -0,32±-0,13 idi. Çalışmadaki 7 (%10,9) hastanın hiç semptomu yokken, 33(%51,6) hastada rektal kanama, 6 (%9,4) hastada invajinasyon, 6 (%9,4) hastada karın ağrısı en sık başvuru yakınmaları idi. Endoskopik incelemede hastaların 33'ünde (%51,6) yalnızca 1 adet polip, 7'sinde (%10,9) 2-4 adet polip, 24'ünde (%37,5) beş ve beşten fazla polip saptandı. Poliplerin gastrointestinal yerleşimlerine bakıldığında; 43 (%67,2) hastada alt gastrointestinal sistemde, 8 (%12,5) hastada üst gastrointestinal sistemde, 13 (%20,3) hastada üst ve alt gastrointestinal sistemde polipler mevcuttu. Toplam 41 (%64,1) hastada poliplerin yüzeyi ülsere, 23 (%35,9) hastada polipler normal mukoza ile kaplıydı. Hastaların klinik, endoskopik ve patolojik incelemeleri sonucunda; 24'üne (%37,5) juvenil polip, 8'ine (%12,5) familyal adenomatöz polipozis, 6'sına (%9,4) Peutz-Jeghers sendromu, 5'ine (%7,8) juvenil polipozis koli sendromu, 4'üne (%6,3) hiperplastik polip, 2 (%3,1) hastaya Gardner sendromu, 1'er (%1,6) hastaya Lynch sendromu, Cowden sendromu, Bannayan Riley Rubancava sendromu, reflü özefajit, skuamöz papillom ve tübülovillöz adenom tanısı konuldu. Ailevi polipozis sendromu tanısı 24 (%37,5) hastaya konuldu. Hastaların 13 (%20,3)'ünde ailede polip öyküsü mevcuttu. Hastaların 4'üne (%6,3) genetik mutasyon incelemesi yapıldı; 2'sinde APC mutasyonu, 1'er hastada PTEN ve STK 11 mutasyonu saptandı. Polip saptanan hastaların 51'ine (%79,7) endoskopik polipektomi, 10'una (%15,6) total kolektomi, 2'sine (%3,1) parsiyel ince bağırsak rezeksiyonu, 1'ine (%1,6) parsiyel kolektomi yapıldı.