Çocukların dijital ağlar yoluyla işlediği suçlara dair yargıtay kararlarının analizi

Günümüzde internet ve sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, bireylerin dijital ortamlarda geçirdiği zaman artmış ve bu durum, çeşitli hukuki sorunları da beraberinde getirmiştir. Çocuklar, gençler ve yetişkinler dahil olmak üzere her yaştan birey, sosyal medya platformlarında aktif bir şekilde yer almakta, ancak bu platformlar aracılığıyla işlenen suçların mağduru ya da faili olabilmektedir. Özellikle son yıllarda, sosyal medya araçları ve internet siteleri üzerinden işlenen suç oranlarında ciddi bir artış yaşanmaktadır. Bu suçlar, doğrudan bilişim suçları veya dolaylı bilişim suçları olarak sınıflandırılmaktadır. Bu suçların, yetişkin bireyler arasında olduğu kadar, çocuklara karşı veya çocuklar tarafından yetişkinlere karşı hatta çocuklar arasında işlenmesi, dijital ortamın güvenliği açısından önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu çalışmada suça sürüklenen çocukların internet alışveriş siteleri, online bankacılık siteleri ve sosyal medya gibi dijital ağlarda işlenen dolandırıcılık, verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi, hakaret, tehdit, şantaj, özel hayatın gizliliğini ihlal, cinsel istismar gibi doğrudan ve dolaylı bilişim suçları, Yargıtay kararları çerçevesinde incelenmiştir. Bu araştırmanın kapsamını, Yargıtay Karar Arama internet sayfasında erişime açık olan kararlar ile özel bir içtihat programındaki Yargıtay Ceza Dairesi ve Ceza Genel Kurulu kararı oluşturmaktadır. Bu kararlar çocuklar tarafından dijital ağlarda işlenen suçlara dair 2016-2025 yılları arasındaki 34 adet Yargıtay kararı ile sınırlandırılmıştır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden "Doküman Analizi" yöntemi kullanılarak, seçilen kararlar detaylı bir şekilde incelenmiş, betimlenerek temalar oluşturulmuştur. Belirlenen temalara göre, suç özneleri, suç türleri, suç adresleri, mahkemeler, mahkeme kararları ile Yargıtay kararları, Maxqda (2024) programı kullanılarak yapılan kodlama tekniği ile analiz edilmiştir. Bu araştırma ile 12-18 yaş arası suça sürüklenen çocukların, dijital platformlarda çocuk veya yetişkinlere karşı işlediği suçların nasıl meydana geldiği, hangi suç türlerinin yaygın olduğu, bu suçlardan kimlerin mağdur olduğu, suça sürüklenen çocukların ne gibi adli yaptırımlarla karşılaştığı incelenerek, bu suçların önlenmesine, mağduriyetlerin azaltılmasına yönelik alınabilecek ek hukuki ve sosyal tedbirlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma sonucunda, incelenen 34 Yargıtay kararının 6 ana tema ve alt temalar yönünden analiz sonuçları tartışılmış, mevcut hukuki düzenlemelerin etkinliği değerlendirilmiş ve çocukların internet ortamında gerek suç işlemelerinin önlenmesine gerekse karşılaştıkları risklerin azaltılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.