Coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama teknolojileri ile acil durum erişebilirlik analizi: Kaçkar İtfaiye İstasyonu örneği

Acil durumlarda hizmet veren kurumlardan itfaiyenin olaylara ulaşım süresi yapılan müdahalede çok önemlidir. Günümüz teknolojilerinden Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı analizler kullanılarak acil durumlarda en etkili şekilde müdahale için bu sistemlerden yararlanılmakta ve çeşitli problemlerin çözümünde etkili bir araç haline gelmiştir. Bu çalışma da, Coğrafi Bilgi Sistemleri üzerinden acil durum erişebilirlik analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanı, Kaçkar İtfaiye Amirliği sorumluluk alanı içerisinde yer alan Pazar, Ardeşen ve Fındıklı ilçe sınırları içerisinde, acil durumlarda hizmet vermek amacıyla bir adet itfaiye istasyonu yer almaktadır. Araştırma alanında itfaiye hizmeti, belediyelerin oluşturmuş olduğu yerel yönetim birliği tarafından verilmektedir. Karadeniz coğrafyası içerisinde kalan alanda, tek bir itfaiye istasyonun olması ve bölgede yapılan çalışmalar kapsamında itfaiye erişebilirliği analiz çalışmasının olmaması ve bölgede verilen itfaiye hizmetinin ulaşılabilirlik performansı incelenmesi açısından oldukça önem arz etmektedir. CBS üzerinden yapılan analizlerden birisi de ağ analizidir. Ağ analizi üzerinden yollar, nehirler, iletişim ve elektrik hatları gibi birbirine bağlı çoklu çizgilerle temsil edilen doğrusal coğrafi özelliklerden oluşan ağ verileri üzerinde gerçekleştirilir. Bir şebeke analiz uygulaması olan ağ analizi, özellikle acil erişebilirlik için araçların şebeke verileri üzerinde erişilebilirliğini ve varış zamanını analiz etmek için bu çalışma kapsamında kullanılmıştır. Bölgede yapılan araştırma sonucunda elde edilen veriler, çalışma alanında ulaşım sürelerini sunmaktadır. İtfaiye istasyonun bulunduğu Rize ili Ardeşen ilçesi merkez olarak görülmüştür. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre 5 dakikalık sürede Rize ilinin yaklaşık %1,1'ine (13 km²) ulaşabildiği, mekânsal olarak en ulaşılabilir zaman aralığının 10-15 dakika olduğu ve bu sürenin araştırma alanının %4,06'sına (48 km²) karşılık geldiği belirlenmiştir. Ayrıca çalışma alanının %1,1'i ilk 5 dakika içinde, %3,47'si 10 dakika içinde, %7,53'ü 15 dakika içinde, %13,62'si 20 dakika içinde, %24,45'i 25 dakika içinde, %37,48'i 30 dakika ve kalan %62,52'sine erişim ise 30 dakikadan fazla bir sürede erişim sağlandığı görülmüştür. Erişim süresinin çok olduğu mahalle ve köylerde hidrant ve yangın dolabı alt yapısı geliştirilmesi ve alandaki ilk müdahale ekipleri için itfai malzemeler bulundurulması, o bölgede yaşayan kişilere gönüllü itfaiyecilik sistemi uygulanması oldukça önemlidir.