Çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerin uzun dönem nörogelişimsel sorunları

Amaç: Çalışmamızda; ? 32 gebelik haftası veya ? 1500 gram bebeklerin uzun dönem nörogelişimsel sorunlarını ve nörolojik hastalığa etki eden etmenleri araştırmayı; ayrıca bu araştırma ile yeni tanı alan olguların gerekli destek tedavilerini almasını sağlamayı amaçladık Materyal ve Metod: Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, YDYBÜ?de Ocak 2000-Aralık 2010 tarihleri arasında izlenen doğum ağırlığı ?1500 g veya ?32 gebelik haftası olan 169 olgudan, nörolojik muayenesi, gelişim testi, kraniyal MRG?si yapılan toplam 66 olgu çalışmaya alındı. Yöntem: Olguların prenatal ve neonatal döneme ait nörogelişimsel prognozu etkileyebilecek özellikleri kaydedildi Çalışmaya katılan olguların nörolojik muayeneleri, kaba motor fonksiyonları; Kaba Motor Sınıflama Sistemi (KMSS), ince motor işlevleri; İki Elle İnce Motor İşlev (İEİMİ) Skorlaması ile değerlendirildi. Altı yaş altındaki her olguya Denver II Gelişimsel Tarama testi (DGTT); altı yaş ve üzerindekilere Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği-Geliştirilmiş Formu (WISC-R) uygulandı ve kraniyal MRG?ları çekildi. Bulgular: Çalışmaya yaşları 20 ile 123 ay (yaş ortalaması 46,14±19,31 ay), 34? ü (%51,5) kız 66 olgu alındı. Olguların ortalama gestasyon yaşı 29,5±1,77 (25-31,6) hafta, doğum ağırlıkları 1255±254,2 gram (700-2100 gr) idi. Olguların17?sinin (%25,8) nörolojik muayenesi anormal idi. 9 olgu (%13,5); bunlardan 3?ü bu çalışma ile serebral palsi tanısı aldı,7?si (%77,7) spastik diparezik, 2?si (%22,2) spastik tetraparezik idi. Denver II gelişimsel tarama testi uygulanan 57 olgudan 42?si (%63,6) yaşına göre geri bulundu. WISC-R uygulananların tamamının zihinsel işlevsellik düzeyi ve genel işlevselliği iyi normal/parlak olarak bulundu. Kraniyal MRG?de olguların %18,2?sinde beyaz madde lezyonu (PVL), %1,5?inde kortikal/subkortikal lezyon ve %1,5?inde bazal ganglia/talamus lezyonu görülürken %4,6?sında diğer anomaliler tespit edildi. Nörogelişime olumsuz etkisi saptanan prenatal dönem özelliklerinden; polihidroamnios ile anormal nörolojik muayene (p=0,015) ve gelişim testleri arasında, (p=0,046) anlamlı ilişki bulundu. Plasenta previa ile anormal nörolojik muayene (p=0,063), gelişim testleri(p=0,047) ve kraniyal MRG (p=0,006) bulguları arasında, yardımcı üreme tekniği kullanılması (p=0,021), pasif sigara içiciliği (p=0,047), koriyoamnionit (p=0,042), gebelikte idrar yolu enfeksiyonu geçirme(p=0,043) ve ablasyo plasenta öyküsü (p=0,023) ile anormal gelişim testleri arasında anlamlı ilişki bulundu. Neonatal özelliklerden erkek cinsiyet ile kraniyal MRG (p=0,001) anormalliği arasında; ileri evre (Evre 3-4) ROP ile nörolojik muayene (p=0,008) ve kraniyal MRG anormalliği (p=0,020) arasında; ileri evre İVK ve PVL ile nörolojik muayene arasında (sırasıyla p=0,002; p=<0,001), gelişim testi(p=0,049; p=0,043), kraniyal MRG (p=0,003;p=0,001) anormallikleri arasındaki ilişki anlamlı idi. Sonuç: ÇDDA?lı bebeklerde uzun dönem nörogelişimsel sorunların ele alındığı bu çalışmada, nörolojik prognoz için en önemli risk faktörleri; annede plasenta previa, bebekte ileri evre IVK, PVL ve ROP saptanmasıdır. Bunlar ve benzeri prenatal ve neonatal morbiditelerin prediktif değerinin iyi anlaşılması, ebeveynlerin de bu konudaki bilgilerini artırmanın ve neonatal dönem, erken bebeklik, çocukluk, adölesan ve erişkin yaşlardaki özel ihtiyaçların öngörülmesi açısından önemlidir. İzlemde yaşanabilecek sorunlar açısından erken tanı ve rehabilitasyon hizmetleri için gerekli alt yapının sağlanması ve bu çocukların potansiyellerinin en üst noktasına getirilmesi ile adölesan ve erişkin çağa taşınacak morbiditenin azaltılması sağlanabilir.