Çok kanallı yüzey dalgaları analizi (MASW) ve jeoteknik uygulamaları

Yüzey Dalgalarının Çok Kanallı Analizi (MASW) yöntemi yakın yüzey araştırmalarında yaklaşık olarak son yirmi yıl içinde kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntem yakın yüzey araştırmalarının birçok alanında tabakaların S dalga hızlarını belirlemek için kullanılmaktadır. Köprü, tünel, baraj, rüzgâr türbini, bina ve benzeri yapıların oturacağı zeminlerin karakterizasyonu, kaya-zemin ayrımı, zemin sıvılaşma potansiyeli, yeraltı boşluklarının bulunması, normal ve ters faylarda farklı seviyelere denk gelen benzer ortamların tespit edilmesi gibi konularda jeofizik ve jeoteknik açıdan birçok konuda kullanılan bir yöntemdir. Bu tez kapsamında Türkiye'nin üç ayrı bölgesinde MASW yönteminin kullanıldığı arazi çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalardan birincisi, tünel yapısının oluşturduğu boşluk yapısının bulunması ve aynı ortamdaki dolgu-zemin ayrımıdır. İkinci çalışma, düşük hız yapısına sahip bir bölgede sismik hızlar (P ve S) yardımıyla jeoteknik parametrelerin belirlenmesidir. Son çalışma ise zemin-kaya ayrımının yapılması ve sismik hızlar yardımıyla jeoteknik parametrelerin belirlenmesidir. Yapılan çalışmalar sonucunda boşluk yapısı ve dolgu-zemin ayrımı MASW yöntemiyle başarıyla tespit edilmiştir. Ayrıca farklı jeolojik birimlerin bulunduğu farklı ortamlardaki problemler başarıyla tespit edilmiştir. MASW yönteminin S dalga hızını belirleme özelliği, jeofizik açısından problemleri tespit etmeye ve jeoteknik anlamda yeraltını yorumlamaya katkı sağladığı sonucuna varılmıştır.