Çok katmanlı kentlerin hafızası: Antakya örneği

Tarihi çevrelerin oluşumunda ve katmanlaşarak günümüze kadar ulaşmasında somut ve somut olmayan değerler etkilidir. Geçmişten günümüze bu değerler; mimari elemanlar, yapım teknikleri, yaşam biçimleri, geçim kaynakları, ekonomik, sosyal, dini ve inanç sistemleri, kültürel değerlerin tümünü içerir. Kentlerin kimliklerini oluşturan bu değerler yerin ruhunu oluşturarak fiziksel yapılı çevrenin biçimlenmesiyle birlikte kültürel zenginliği ortaya koyarak somut olmayan değerlerin kuşaklar arasında aktarılmasında önemli yer tutar. Birçok medeniyete ve tarihsel döneme ev sahipliği yapan Antakya kentinde seçilen çalışma alanı ile bölgenin antik çağdan günümüze kadar geçirdiği değişim ve dönüşümlerin inanç sistemleri, yaşam biçimleri, farklı kültürler ve yönetimler ile şekillenmesini; fiziksel, sosyal ve ekonomik yönleriyle ele alarak katmanlar içinde ortaya çıkarılmasını sağlamaktır. Kentin kimliğini oluşturan somut ve somut olmayan değerlerin birlikteliğini, kent hafızasındaki katmanlar arası ilişkilerle değerlendirerek geleneksel dokuya özgü niteliklerin ortaya çıkarılması, bu değerlerin sürdürülebilirliği ve kentle olan yeni etkileşimi tartışılmaktadır. Gerek kentsel ölçekte gerek yapı bazında irdelenmesi ile açığa çıkacak geleneksel dokuya ait özellikler bağlama ait olarak değerlendirilecektir. 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş-Pazarcık ve Kahramanmaraş-Elbistan merkezli gerçekleşen 7.7 ve 7.6 Mw büyüklüğündeki depremler, Hatay ilini derinden etkileyerek yıkımlara sebep olmuştır. Bunun yanı sıra 20 Şubat 2023 tarihinde Hatay-Samandağ merkezli gerçekleşen 6.4 Mw büyüklüğündeki deprem, yıkımların ve hasarların derecesini arttırmıştır. Çalışmanın amacı Antakya kentinin kuruluşundan günümüze katmanlaşarak oluşturduğu zengin kent hafızasını, somut ve somut olmayan değerleriyle birlikte tarihsel, fiziksel, kültürel katmanlar altında tanımlamaya çalışmaktır. Deprem sonrasında daha büyük öneme sahip olarak Antakya üzerine yapılan bu çalışma, kent için deprem sonrası yapılacak tüm planlamalara referans olma niteliği taşımaktadır. Çalışma, Antakya kentinde Asi nehrinin batı kıyı çeperi ve Habibi Neccar (Silpius) Dağları arasında kalan bölgeyi kapsamaktadır. Çalışmada tarihi araştırma ile kadastral planlar, tarihi belgeler, eski fotoğraflar, alana dair güncel fotoğraflardan yararlanılmıştır.