Çok kültürlü projelere katılan fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık, öğretim sürecindeki kaygı ve tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, çok kültürlü projelere katılan Fen Bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri, öğretim sürecine ilişkin kaygıları ve çok kültürlü eğitime yönelik tutumlarını çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama (betimsel) deseni ile yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, eTwinning ve Erasmus+ projelerinde aktif görev alan 47 Fen Bilgisi, Fizik, Kimya ve Biyoloji öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği ile belirlenmiştir. Veriler, üç ölçek aracılığıyla toplanmıştır: Çok Kültürlü Eğitim Tutumları Ölçeği (Yazıcı vd., 2009), Dijital Okuryazarlık Ölçeği (Bayrakçı vd., 2021) ve Öğretmen Kaygısı Ölçeği (Kahraman ve Polat, 2017). Ölçeklerin güvenirlik analizleri sonucunda, Dijital Okuryazarlık Ölçeği'nin iç tutarlık katsayısı 0.91, Öğretmen Kaygısı Ölçeği'nin alt boyutlarına ilişkin Cronbach Alfa katsayıları ise Fen ve Laboratuvar 0.95, İletişim 0,91, Sınıf Yönetimi 0,88 olup Cronbach Alfa katsayıları yüksek düzeyde (α>0,80) güvenilir bulunmuştur. Çok Kültürlü Eğitim Tutumları Ölçeğinin Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı ise 0.74 olmakla birlikte orta düzeyde (α>0,70) güvenilir bulunmuştur. Verilerin analizinde SPSS 26.0 paket programı kullanılmış, tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Bağımsız Örneklem T-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) ve LSD Post Hoc testi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin çok kültürlü eğitim tutumlarının genel olarak yüksek düzeyde olduğunu; bilgisayar ve internet kullanım süresi, eğitim kademesi, okul konumu ve görev süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Web 2.0 araçlarını aktif kullanan öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri anlamlı biçimde daha yüksek bulunmuştur. Bu fark Cohen (1988) sınıflamasına göre orta düzeyde etki büyüklüğü taşımaktadır. Görev süresi değişkeninde "günlük kullanım" ve "gizlilik–güvenlik" alt boyutlarında 6–15 yıl arası öğretmenler lehine anlamlı farklar saptanmıştır. Mezun olunan ana bilim dalı değişkeninde Fen Bilimleri, Kimya ve Biyoloji öğretmenlerinin "sosyal boyut" puanları Fizik öğretmenlerine göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca yüksek lisans mezunu öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri, lisans mezunlarına göre anlamlı biçimde daha yüksektir. Proje türü değişkenine göre yapılan karşılaştırmalarda, eTwinning projelerine katılan öğretmenlerin çok kültürlü eğitim tutumlarının, Erasmus katılımcılarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca eTwinning katılımcılarının "günlük dijital araç kullanımı" ve "gizlilik–güvenlik farkındalıkları" da Erasmus öğretmenlerine göre daha yüksek bulunmuştur. Buna karşın, dijital okuryazarlığın diğer alt boyutları ve öğretim süreci kaygısı açısından proje türüne bağlı anlamlı bir fark saptanmamıştır. Bu bulgular, eTwinning projelerinin öğretmenlerin dijital farkındalık ve kültürlerarası duyarlılık gelişiminde önemli bir rol oynadığını, Erasmus projelerinin ise uluslararası etkileşim boyutunda farklı deneyimsel katkılar sunduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, öğretmenlerin genel olarak yüksek dijital yeterlilik düzeyine, olumlu çok kültürlü tutumlara ve orta düzeyde öğretim süreci kaygısına sahip oldukları belirlenmiştir. Bulgular, dijital yeterliliklerin yalnızca teknoloji kullanım süresine değil, aynı zamanda pedagojik farkındalık, eğitim düzeyi ve proje deneyimi gibi faktörlere bağlı olarak geliştiğini göstermektedir. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak, öğretmenlerin dijital pedagojik becerilerini geliştirecek hizmet içi eğitimlerin artırılması, Web 2.0 araçlarının çok kültürlü eğitim ortamlarına entegrasyonu ve dijital etik–veri güvenliği farkındalığının güçlendirilmesine yönelik uygulamaların desteklenmesi önerilmektedir