Çok uluslu şirketlerde işletme sermayesi yönetimi

Firmaların faaliyetlerini kesintisiz bir biçimde sürdürebilmeleri, vadesi gelen yükümlülüklerini karşılayabilmeleri, karlı yatırım fırsatlarını değerlendirebilmeleri etkili bir nakit yönetimi ile mümkün olmaktadır. Çalışma sermayesine firma değerini maksimum yapacak düzeyde yatırım yapılmalıdır. Çalışma sermayesi yönetimi ulusal düzeydeki firmalar için dahi zor bir görevken, bu görev, döviz kuru riski ve politik riski de taşıyan çok uluslu şirketler için daha da zorlaşmaktadır. Merkezi nakit havuzu yönetimi ve netleştirme sistemiyle, hem dövize bağlı işlem sayısı ve hem de tutarı azaltılmakta, böylece maliyet ve zaman tasarrufu sağlanmaktadır. Ayrıca çok uluslu şirketlerin ihtiyat güdüsüyle bulundurdukları nakit mevcudu minimuma indirilmekte, bu da daha fazla nakdin yatırım araçlarında değerlendirilmesini sağlamaktadır. Merkezi yönetimin başarılı olması için, gerek fon transferlerinin kolaylığı ve maliyeti ve gerekse de fazla fonların değerlendirilmesi açısından, finansal piyasası oldukça gelişmiş bir ülkede faaliyet göstermesi gerekmektedir.Çok uluslu şirketlerin alacaklarının yönetiminde, satışların hangi para birimi ile ve hangi vadede yapılacağı önemli konulardır. Çok uluslu şirketler satışlarını güçlü para birimi ile yapmayı tercih ederken, değeri artacak bir parayla satışta vadeyi daha da uzatma veya değerinde düşüş beklenen parayla satışta vadeyi kısaltma eğiliminde olacaktır.Çok uluslu şirketlerin stok yönetiminde yerel paranın devalüasyonu bekleniyorsa; bu gerçekleşmeden stok mevcudu arttırılabilir. Ayrıca satışta Serbest Ticaret Bölgelerinden yararlanılarak, bazı gümrük ve vergi muafiyetleri sağlanabilir.Çalışma sermayesinin finansman kaynakları arasında klasik kredi kurumlarının yanı sıra firma içi bankalar da (In-house bank) yer almaktadır. Firma içi banka uygulamasında, bağlı kuruluşlar fazla nakitlerini bu kurumda değerlendirmekte, öte yandan nakit gereksinimi olan bağlı kuruluşlar da bu kurumdan kredi kullanmaktadır.Özetle, çok uluslu şirketlerin işletme sermayesinin kompozisyonunun farklılığı, bu kurumların farklı teknikler kullanmalarını zorunlu kılmaktadır. İşletme sermayesi yönetimi ile ihtiyat güdüsüyle tutulan nakit minimuma inecek; döviz kuru riskine maruz açık pozisyon tutarları azalacak; vadeli satışların güçlü para birimleri ile yapılması sağlanarak, doğal bir korunma sağlanmış olacak; zayıf para birimleri ile satışta vade kısaltılarak işlem etkisi (transaction exposure) azaltılmaya çalışılacak; yerel paranın değerlenme/değer kaybetme olasılığına göre stok alımları için en iyi zaman belirlenecektir.