Çoklu ekran bağımlılığının öncül ve çıktılarının kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi ve taslak bir psikoeğitim programının önerilmesi

Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin çoklu ekran bağımlılıklarının öncül ve çıktılarının kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi ve bir taslak psiko-eğitim programlarının önerilmesidir. Araştırma kapsamında Konya ili, Selçuklu ilçesinde öğrenim gören 841 öğrenciden veri toplanmıştır; ancak veri düzeltme işlemlerinden sonra 676 öğrencinin verileri analize dâhil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Depresyon, Anksiyete, Stres-21 Öçeği'', ''Çoklu Ekran Bağımlılığı Ölçeği'', ve ''Ekran Yorgunluğu'' ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma çerçevesinde toplanan veriler, analiz yöntemlerinden kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Kısmi en küçük kareler-yapısal eşitlik modellemesi için SmartPLS 3.3.9 programından yararlanılmıştır. Öncelikle ekran bağımlılığını, öncül ve çıktılarını içeren değişkenler üzerinden bir ölçme modeli oluşturulmuş, uygunluğu test edilmiştir. Modelin geçerli ve güvenilir olduğu ortaya koyulmuştur. Yapılan yol analizi sonucunda depresyon ve anksiyetenin çoklu ekran bağımlılığını anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Öte yandan, çoklu ekran bağımlılığı ile fiziksel ve bilişsel yorgunluk arasında pozitif yönde anlamlı ilişki, davranışsal yorgunluk arasında negatif yönde anlamlı ilişki görülürken duyuşsal yorgunluk ile çoklu ekran bağımlılığı arasında ilişkinin olmadığı saptanmıştır. Elde edilen bu bulgulara göre sekiz oturumluk bir psiko-eğitim programı hazırlanmıştır.